|
ÏÉ ÓÊÅØÅÉÓ ÌÁÓ ÄÇÌÉÏÕÑÃÏÕÍ ÔÇÍ
ÐÑÁÃÌÁÔÉÊÏÔÇÔÁ ÌÁÓ
Ðñáãìáôéêü åßíáé ü,ôé äå÷üìáóôå óáí áëçèéíü
¼,ôé äå÷üìáóôå óáí áëçèéíü åßíáé ü,ôé ðéóôåýïõìå
¼,ôé áíôéëáìâáíüìáóôå åßíáé áõôü ðïõ øÜ÷íïõìå
Ôï ôé øÜ÷íïõìå åîáñôÜôáé áðü ôï ôé óêåöôüìáóôå
Ôï ôé óêåöôüìáóôå åîáñôÜôáé áðü ôé áíôéëáìâáíüìáóôå
Ôï ôé áíôéëáìâáíüìáóôå ðñïóäéïñßæåé ôï ôé ðéóôåýïõìå
Ôï ôé ðéóôåýïõìå ðñïóäéïñßæåé áõôü ðïõ äå÷üìáóôå óáí áëçèéíü
Áõôü ðïõ äå÷üìáóôå óáí áëçèéíü åßíáé ç ðñáãìáôéêüôçôÜ ìáò
Áðüóðáóìá áðü ôï
Ýñãï ôïõ ÃêÜñé Æïýêáâ
«Ïé XïñåõôÝò ÄéäÜóêáëïé ôïõ Âïõ Ëé»
Áðü ôç óýã÷ñïíç ÖõóéêÞ, ôéò Ýñåõíåò ãýñù áðü ôç öýóç ôçò óõíåßäçóçò, ôç íåõñïöõóéïëïãßá, ôçí Øõ÷ïëïãßá, ôç Âéïëïãßá ðëçèáßíïõí ïé åíäåßîåéò üôé Ý÷åé ãåííçèåß ìéá êáéíïýñéá êáôáíüçóç ãéá ôïí åáõôü ìáò êáé ôï óýìðáí.
Ïé íÝïé ïñßæïíôåò ôçò áíèñþðéíçò êáôáíüçóçò äçìéïõñãïýí åðáíÜóôáóç óôïí ôñüðï ìå ôïí ïðïßï áíôéëáìâáíüìáóôå ôçí ðñáãìáôéêüôçôá.
Ç áíèñùðüôçôá ðáñïõóßáóå êáé óôï ðáñåëèüí ïñéáêÝò óôéãìÝò êáôáíüçóçò. ÁõôÝò ïé óôéãìÝò Þ åðï÷Ýò äçìéïýñãçóáí áõôü ðïõ ïíïìÜóôçêå «áëëáãÞ ðáñáäåßãìáôïò». Ôïí üñï åéóÞãáãå ï éóôïñéêüò ôçò åðéóôÞìçò êáé ôçò öéëïóïößáò Ôüìáò Êïõí (Thomas Khun) ôï 1962. Ðñüêåéôáé ãéá ôçí ðñïóðÜèåéá íá Ýñèåé óôï öùò ìéá êáéíïýñéá óõíåßäçóç. Ç áíèñùðüôçôá, âÞìá âÞìá, Ý÷åé ðñï÷ùñÞóåé áðü ôç èåþñçóç ôïõ ÊïðÝñíéêïõ êáé ôïõ Ãáëéëáßïõ óôéò óýã÷ñïíåò áðüøåéò ôïõ ÍôÝéâéíô ÌðÝì (David Boehm) ôïõ Ñïýìðåñô ÓÝëíôñÝéê (Rubert Sheldrake), ôïõ ÊÜñë Ðñßìðñáì (Karl Pribram) êáé Üëëùí.
Ðïéï åßíáé, üìùò, ôï óçìåñéíü óýã÷ñïíï üñáìá ôçò ðñáãìáôéêüôçôáò;
Áò îåêéíÞóïõìå áðü ôïí Êáñë Ðñßìðñáì Ýíáí ðáãêüóìéá ãíùóôü åñåõíçôÞ åãêåöáëéêþí öáéíïìÝíùí. Óôçí áñ÷Þ ôçò óôáäéïäñïìßáò ôïõ óõíåñãáæüôáí ìå ôïí åðßóçò ãíùóôü ÊÜñë ËÜóëåú (Karl Lashley).
Ï ËÜóëåú ðÜíù áðü ôñéÜíôá ÷ñüíéá Ýøá÷íå ãéá ôï ëåãüìåíï «Ýíãêñáì», ôçí õðïôéèÝìåíç èÝóç ôïõ åãêåöÜëïõ üðïõ óõíôåëåßôáé ç ìíÞìç. Ïé Ýñåõíåò Ýäåéîáí üôé ç ìíÞìç äå ëåéôïõñãåß óå êÜðïéï óõãêåêñéìÝíï óçìåßï ôçò åãêåöáëéêÞò ïõóßáò.
Ôï 1960 ï ÊÜñë Ðñßìðñáì ðëçñïöïñÞèçêå ôçí ýðáñîç ôïõ ïëïãñÜììáôïò. Ôï ïëüãñáììá åßíáé Ýíá åßäïò ôñéóäéÜóôáôçò äéáöáíïýò öùôïãñáößáò ðïõ äéáìïñöþíåôáé ìå ôç âïÞèåéá ôùí áêôßíùí ëÝéæåñ. Áõôü ðïõ ÷áñáêôçñßæåé ôï ïëüãñáììá åßíáé üôé, áí óðÜóåé, ôï êÜèå êïììÜôé ôïõ åîáêïëïõèåß íá áðåéêïíßæåé ôçí ðáñÜóôáóç ïëüêëçñç.
Ï Ðñßìðñáì, ìå áöïñìÞ ôï ïëüãñáììá, âïçèÞèçêå óôï íá êáôáíïÞóåé ôï ðþò áðïèÞêåõå ï åãêÝöáëïò ôç ìíÞìç.
Áí ç ìíÞìç äåí âñßóêåôáé êÜðïõ åíôïðéóìÝíç áëëÜ åßíáé äéÜ÷õôç (üðùò åß÷áí áðïäå÷ôåß ïé åðéóôÞìïíåò) ßóùò íá åßíáé ïëïãñáöéêÞ. ºóùò ï åãêÝöáëïò íá áó÷ïëåßôáé ìå óõó÷åôéóìïýò êáé íá åñìçíåýåé âéïçëåêôñéêÝò óõ÷íüôçôåò óå ïëüêëçñç ôçí ÝêôáóÞ ôïõ.
Ãýñù óôï 1970 – 71, ìßá íÝá áðïñßá Üñ÷éóå íá âáóáíßæåé ôïí Ðñßìðñáì. Áí ï åãêÝöáëïò ãíùñßæåé ôç äéáäéêáóßá ôçò óýíèåóçò ôùí ïëïãñáììÜôùí Þ êáé ôéò ìáèçìáôéêÝò ìåôáìïñöþóåéò ôùí óõ÷íïôÞôùí, ôüôå ðïéïò åßíáé áõôüò ðïõ åñìçíåýåé ôá ïëïãñÜììáôá ìÝóá óôïí ôçí ðáñÜóôáóç åãêÝöáëï;
Åßíáé ßóùò ï êüóìïò Ýíá ïëüãñáììá;
Åäþ öôÜíïõìå ó’ Ýíá ðáíÜñ÷áéï åñþôçìá. Ðïý âñßóêåôáé áõôü ôï Åãþ, ç ïíôüôçôá ðïõ ÷ñçóéìïðïéåß ôïí åãêÝöáëï; Ðïéïò åßíáé áõôüò ðïõ ôï ãíùñßæåé; ÊÜðïéï âñÜäõ, ó’ Ýíá óõìðüóéï óôç Ìéíåóüôá, ìéá éäÝá îåðÞäçóå îáöíéêÜ óôï íïõ ôïõ Ðñßìðñáì. «ºóùò ïëüêëçñïò ï êüóìïò íá åßíáé Ýíá ïëüãñáììá». Áí ç öýóç ôçò ðñáãìáôéêüôçôáò åßíáé áðü ìüíç ôçò ïëïãñáöéêÞ êáé ï åãêÝöáëïò ëåéôïõñãåß ïëïãñáöéêÜ, ôüôå ï êüóìïò åßíáé, ðñÜãìáôé, áõôü ðïõ ðÜíôá éó÷õñéæüôáí ç áíáôïëéêÞ öéëïóïößá -ìéá ìÜãéá- Ýíá öáéíïìåíéêü äçëáäÞ èÝáìá, ìßá ðëÜíç. Ç áßóèçóç ôïõ óõìðáãïýò äåí åßíáé ðáñÜ ìéá øåõäáßóèçóç. Ëßãï êáéñü ìåôÜ ôç Ìéíåóüôá ï Ðñßìðñáì ðëçñïöïñÞèçêå áð’ ôï ãéï ôïõ üôé ï öõóéêüò ÍôÝéâéíô Ìðåì, Ýíáò ðñïóôáôåõüìåíïò ôïõ ÁúíóôÜéí êáé ößëïò ôïõ öéëüóïöïõ Êñéóíáìïýñôé, åñãáæüôáí óå ðáñüìïéåò êáôåõèýíóåéò. ¼ðùò Þôáí öõóéêü, ï Ðñßìðñáì ñß÷ôçêå óôç ìåëÝôç ôùí Ýñãùí ôïõ Ìðåì êáé óýíôïìá óõãêëïíßóôçêå. Ï Ìðåì ðåñéÝãñáöå Ýíá ïëïãñáöéêü óýìðáí. Åêåßíï ðïõ äåß÷íåé óôáèåñü, áðôü, ïñáôü, áêïõóôü, äçëáäÞ ï êüóìïò, åßíáé ßéá øåõäáßóèçóç. Åßíáé äõíáìéêüò êáé êáëåéäïóêïðéêüò, ü÷é üìùò áíôéêåéìåíéêÜ ðñáãìáôéêüò. Áõôü ðïõ âëÝðïõìå óáí öõóéïëïãéêü, åßíáé ç áíáðôõóóüìåíç Þ áíáäéðëïýìåíç ôÜîç ôïõ êüóìïõ, êÜôé ðïõ ìïéÜæåé ìå ôçí ðáñáêïëïýèçóç ìéáò ôáéíßáò. ¼ìùò ðßóù ôçò, âñßóêåôáé ìéá Üëëç ôÜîç ðïõ ôç ãåííÜ.
Ï Ìðåì ïíüìáóå áõôÞ ôçí ôÜîç «ðåñéôõëßóóïõóá». Ç ðåñéôõëßóóïõóá ôÜîç äçìéïõñãåß ôçí ðñáãìáôéêüôçôÜ ìáò ìå ôïí ßäéï ôñüðï ðïõ äçìéïõñãåß æùÞ ôï DNA óôïí ðõñÞíá ôïõ êõôôÜñïõ.
Ï Ðñßìðñáì óêÝöôçêå üôé ï åãêÝöáëïò ßóùò åóôéÜæåé ôçí ðñáãìáôéêüôçôá ìå ôéò ìáèçìáôéêÝò ôïõ ôå÷íéêÝò, üðùò êáé ï öáêüò. ºóùò ç ðñáãìáôéêüôçôá äåí åßíáé áõôü ðïõ âëÝðïõìå ìå ôá ìÜôéá, ìáò ëÝåé ï Ðñßìðñáì: ºóùò óå ôåëéêÞ áíÜëõóç íá ìáèáßíïõìå åìåßò óôá ìÜôéá ìáò ôé íá âëÝðïõí êáé ôé íá èåùñïýí óáí áíýðáñêôï.
Ï áóôñïíüìïò ÔæÝéìò Ôæéíò (James Jeans), áêïëïõèþíôáò ôï ðáñÜäåéãìá ôïõ ÐáñÜêåëóïõ, õðïóôÞñéæå üôé ôï óýìðáí åßíáé ìßá ìåãÜëç óêÝøç ìÜëëïí, ðáñÜ ìßá ìåãÜëç ìç÷áíÞ êáé ï óõíÜäåëöüò ôïõ ¶ñèïõñ ¸íôéãôïí (Arthur Eddigton) ôïí óõìðëÞñùóå ëÝãïíôáò ðùò ôï «õëéêü ôïõ óýìðáíôïò åßíáé íïçôéêü õëéêü», êÜôé ðïõ ïé âïõäéóôÝò õðïóôÞñéæáí åäþ êáé áéþíåò.
Ç ïëïãñáöéêÞ èåþñçóç ôçò ðñáãìáôéêüôçôáò õðïóôçñßæåé üôé ïé åãêÝöáëïß ìáò ïéêïäïìïýí ìáèçìáôéêÜ ôç «óõìðáãÞ» ðñáãìáôéêüôçôá åñìçíåýïíôáò ôç óõ÷íüôçôá ìéáò äéÜóôáóçò ðïõ õðåñâáßíåé ôï ÷ùñü÷ñïíï. Ï åãêÝöáëïò åßíáé Ýíá ïëüãñáììá ðïõ åñìçíåýåé Ýíá ïëïãñáöéêü óýìðáí. Ó’ Ýíá ïëïãñáöéêü óýìðáí üëá õðÜñ÷ïõí ìÝóá ó’ üëá.
Ôï 17ï áéþíá ï ìáèçìáôéêüò êáé öéëüóïöïò ËÜéìðíéôò (Leibniz) äéáôýðùóå êÜôé ðáñüìïéï óôï öéëïóïöéêü ôïõ óýóôçìá, ôç ìïíáäïëïãßá. Ó’ áõôü õðïóôÞñéæå üôé óôï óýìðáí õðÜñ÷ïõí ïé ìïíÜäåò êáé ç êáèåìßá åíóùìáôþíåé ôéò ðëçñïöïñßåò ôïõ óõíüëïõ.
Äåí åßíáé êáèüëïõ ðåñßåñãï, âÝâáéá, üôé ï ËÜéìðíéôò Þôáí áõôüò ðïõ áíáêÜëõøå êáé ôïí áðåéñïóôéêü ëïãéóìü, äçëáäÞ ôï èåìÝëéï ôïõ ïëïãñÜììáôïò.
Ï ãíùóôüò äéáíïçôÞò – öéëüóïöïò Ôæßíôïõ Êñéóíáìïýñôé (Jidu Krisnamurti) óå ðïëëÝò äéáëÝîåéò ôïõ åðáíáëÜìâáíå: «Åóý åßóáé ï êüóìïò, ï ðáñáôçñçôÞò åßíáé ôï ðáñáôçñïýìåíï».
Áí áíáôñÝîïõìå óôçí ÁíáôïëéêÞ óêÝøç èá äéáâÜóïõìå: «Óôïí ïõñáíü ôïõ ºíôñá ëÝíå üôé õðÜñ÷åé Ýíá äß÷ôõ áðü ìáñãáñéôÜñéá Ýôóé öôéáãìÝíï, ðïõ áí êïéôÜîåéò Ýíá áðü áõôÜ èá äåéò ìÝóá ôïõ üëá ô’ Üëëá. ¸ôóé êáé óôïí êüóìï, ôï êÜèå áíôéêåßìåíï äåí åßíáé ìüíï ï åáõôüò ôïõ, áëëÜ êáé üëá ôá Üëëá áíôéêåßìåíá».
Ï óõã÷ñïíéóìüò –üðùò ïíüìáóå ï Êáñë Ãéïýãê ôï äß÷ôõ ôùí óõìðôþóåùí– öáßíåôáé íá ôáéñéÜæåé ìå ôï ïëïãñáöéêü ìïíôÝëï. Ïé ãåìÜôåò íüçìá óõìðôþóåéò ðçãÜæïõí áðü ôç ãåìÜôç óêïðü êáé ó÷Ýäéï ïñãáíïðïéçôéêÞ öýóç ôçò ìÞôñáò. Ç øõ÷ïêßíçóç, ï íïõò ðïõ åðçñåÜæåé ôçí ýëç, åßíáé ôï öõóéêü áðïôÝëåóìá ôçò áëëçëåðßäñáóçò ó’ Ýíá ðñùôïãåíÝò åðßðåäï.
ÅÜí äå÷ôïýìå Ýíá ïëïãñáöéêü ìïíôÝëï ôçò óõíåßäçóçò åñìçíåýåôáé áðüëõôá ôï ãåãïíüò ôçò ìåôáöïñÜò ôçò åíÝñãåéáò óôçí ôçëåðÜèåéá, ôç èåñáðåßá Þ ôç äéüñáóç. Áí ôá óõìâÜíôá áõôÜ åíåñãïðïéïýíôáé óå ìéá äéÜóôáóç ðïõ õðåñâáßíåé ôï ÷ùñü÷ñïíï äå ÷ñåéÜæåôáé íá ìåôáöåñèåß ç åíÝñãåéá áðü åäþ åêåß, ãéá ôïí áðëïýóôáôï ëüãï üôé äåí õðÜñ÷åé êáíÝíá åêåß.
ÁëëÜ êáé ï ÐéáæÝ (Piajet), óôï âéâëßï ôïõ «Ôï ðáéäß êáé ç ðñáãìáôéêüôçôá», ìáò äåß÷íåé îåêÜèáñá óå ðïéï âáèìü äéäÜóêåôáé ç áíôßëçøç óôï ðáéäß. Ôï ðáéäß ìáèáßíåé íá âëÝðåé ãåùìåôñéêÜ ó÷Þìáôá, íá áíôéëáìâÜíåôáé ôéò ôñåéò äéáóôÜóåéò ê.ëð. Ìå äõï ëüãéá, ìáèáßíåé ôé íá áíôéëáìâÜíåôáé. Èá ìðïñïýóáìå íá ðïýìå üôé áõôüò åßíáé ï ðñïãñáììáôéóìüò ðïõ õößóôáôáé áðü ìéêñüò ï Üíèñùðïò. ¼ôáí ïëïêëçñùèåß ï ðñïãñáììáôéóìüò, ôï Üôïìï Ý÷åé ìÜèåé íá åóôéÜæåé ôïí êüóìï êáé áõôü ðïõ âëÝðåé äåí åßíáé ôßðïôå Üëëï áðü ôçí áíôáíÜêëáóç ôçò ßäéáò ôïõ ôçò óêÝøçò.
ÊáôÜ ôç äåêáåôßá ôïõ ’70 ìéá íÝá ìÝèïäïò Þñèå íá ðñïóèÝóåé êáé íá åðéêñïôÞóåé ôá Þäç ãíùóôÜ. Ç ìÝèïäïò NLP (Íåõñïãëùóóéêüò Ðñïãñáììáôéóìüò). ÉäñõôÝò ôçò ï Richard Baudler, ìáèçìáôéêüò åéäéêüò óôá computers êáé ï J. Grinder êáèçãçôÞò ãëùóóïëïãßáò.
ÂáóéêÝò áëÞèåéåò ôïõ NLP
Äå æïýìå óôçí ðñáãìáôéêüôçôá, áëëÜ óôçí åñìçíåßá ðïõ Ý÷ïõìå ìÜèåé íá ôçò äßíïõìå.
ÁëëÜæïíôáò ôçí åñìçíåßá, áëëÜæïõìå êáé ôçí ðñáãìáôéêüôçôá.
ÁëëÜæïíôáò ôïõò åáõôïýò ìáò, üëá ìðïñïýí íá óõìâïýí.
Äéáôçñþíôáò ôéò ßäéåò áðüøåéò, óêÝøåéò êáé ôáêôéêÞ äñÜóçò, âëÝðïõìå üôé ðáßñíïõìå ðÜíôá áðü «ôç æùÞ» ôéò «ßäéåò áðáíôÞóåéò».
Êé áöïý ç æùÞ åßíáé ìÜëëïí áðßèáíï íá áëëÜîåé, èá ’ðñåðå ìÜëëïí í’ áëëÜîïõìå ÅÌÅÉÓ.
¼ôáí êáéíïýñãéåò ðëçñïöïñßåò áëëÜîïõí ôá âáèýôåñá «ðéóôåýù» ìáò, ôüôå èá áëëÜîåé êáé ç åñìçíåßá ðïõ äßíáìå ìÝ÷ñé óÞìåñá óôïí êüóìï. |
