DIODOS.info
Όνομα Χρήστη:

Κωδικός:


Lost Password?

Register now!
 

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΦΟΒΙΑ

Yπονομευτής της ψυχικής ισορροπίας

και της κοινωνικής μας δραστηριότητας

 

 

 

του Σταύρου Χαραλαμπίδη

Επιστημ.Διευθυντή Ινστιτούτου Γνωσιακής Αναλυτικής Ψυχοθεραπείας

Λέκτορα Ψυχοπαθολογίας Πανεπ.Ουαλλίας (Ελληνοβρετανικό Κολλέγιο)

 

 

Ο Κώστας 32 ετών εξηγούσε στη Μαρία 28 ετών οτι δεν μπορεί πλέον να τη συνοδεύσει σε χώρους που έχουν αρκετό κόσμο και ότι αισθάνεται απροστάτευτος. Της περιέγραφε πως όταν βρισκόταν δίπλα σε άλλους ανθρώπους αισθανόταν έντονη δυσφορία, ταχυκαρδίες και συνέχεια σκεφτόταν ότι οι γύρω του έχουν αρνητική εικόνα για τον ίδιο. Ένοιωθε μειονεκτικά, γιατί θεωρούσε πως οι άλλοι κριτίκαραν τα ρούχα του κρυφά και ότι τα μάτια τους συναντούσαν συνέχεια το βλέμμα του. Η Μαρία δεν μπορούσε να καταλάβει τον Κώστα και έτσι απευθύνθηκε σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας.

                                       

Η παραπάνω κατάσταση είναι μια από τις συνηθισμένες, οι οποίες περιγράφουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάποιος που έχει συμπτώματα κοινωνικής φοβίας. Ας δούμε όμως αναλυτικότερα μερικά από αυτά.

 

Χαρακτηριστικά συμπτώματα

 

Το βασικότερο σύμπτωμα της κοινωνικής φοβίας είναι η αίσθηση του ατόμου ότι δεν θα τα καταφέρει να επιτελέσει ένα έργο υπό την παρατήρηση κόσμου και μια δυσάρεστη εντύπωση οτι τελικά θα ταπεινωθεί, θα νιώσει αμήχανα και θα χλευαστεί γι’ αυτές του τις αδυναμίες .

Ιδιαίτερα στην περίπτωση που είναι άγνωστοι οι παρατηρητές, το κοινωνικοφοβικό άτομο νιώθει ότι εκτίθεται σε παρατήρηση εξειδικευμένη, πάντα με κακή προαίρεση των άλλων. Αυτό το φαινόμενο γεννά άγχος γιατί το άτομο φοβάται ότι οι άλλοι θα γνωρίσουν τις ιδιαιτερότητες του και θα το αποκαλέσουν τρελό, αδύναμο ή ηλίθιο. Σε ειδικές περιπτώσεις, αυτές οι σκέψεις έχουν περιεχόμενο που σχετίζεται με το  φόβο για δημόσια ομιλία. Τότε, το άτομο φοβάται ότι κατά την ομλία του η φωνή του θα τρεμουλιάσει ,θα λιποθυμήσει ή θα βιώσει κρίση πανικού.

Κατά την έκθεση του ατόμου στο φοβικό ερέθισμα που σχετίζεται με την ιδέα ότι οι άλλοι τον παρατηρούν ,είναι δυνατόν να εμφανίζονται έντονα ψυχοσωματικά συμπτώματα. Τα κυριότερα απ’ αυτά είναι ταχυκαρδίες,  εφιδρώσεις, αναψοκοκκίνισμα, σφίξιμο μυών, γαστρεντερική εγρήγορση, τάση λιποθυμίας,  ζάλη,  έλλειψη προσανατολισμού, τρέμουλο στα πόδια. Σε ειδικές περιπτώσεις το άτομο είναι δυνατόν να παρουσιάζει και κρίσεις πανικού.

Από την άλλη, σε επίπεδο προσωπικότητας, τα κοινωνικοφοβικά άτομα δε διαθέτουν υψηλή αυτοεκτίμηση. Είναι υπερευαίσθητα στην κριτική των άλλων και νιώθουν ότι απορρίπτονται συνέχεια όταν δέχονται μη αναμενόμενα σχόλια. Αποφεύγουν τη βλεμματική επαφή και το βλέμμα τους δείχνει κολλημένο, οπωσδήποτε, μακριά από τα βλέμματα άλλων ανθρώπων. Ο βαθμός διεκδίκησης των δικαιωμάτων τους είναι περιορισμένος και η αίσθηση της ομαδικής εργασίας σχεδόν ανύπαρκτη.

                             

Πότε εμφανίζεται η κοινωνικη φοβία ;

 

Η κοινωνική φοβία ξεκινάει, συνήθως, κατά την εφηβεία, κοντά στα 15, αλλά πολλές φορές κάνει την εμφάνισή της στην παιδική ηλικία. Στην περίπτωση αυτή εκδηλώνεται με έντονη  φοβία για τους ξένους και με  ντροπαλότητα. Μια ντροπιαστική κατάσταση, μια κακοποίηση στο σχολείο από συνομηλίκους, ένα σωματικό μειονέκτημα, αφορούν, συνήθως, χαρακτηριστικά παιδιών και εφήβων που αργότερα μπορεί να αναπτύξουν κοινωνική φοβία στην ενήλικη ζωή. Επίσης, η έντονη προσκόλληση στις γονικές φιγούρες και η απότομη έκθεση στο «ξένο» σχολικό περιβάλλον, σηματοδοτεί μια πρώτη φοβική αντίδραση προς τις κοινωνικές εκδηλώσεις.

Με συχνότητα λίγο μεγαλύτερη ο γυναικείος πληθυσμός εμφανίζει αυτή τη διαταραχή που τα ποσοστά της, σε επίπεδο γενικού πληθυσμού, κυμαίνονται από τρία έως δέκα τις εκατό. Πολλές φορές υπάρχει και άλλη διαταραχή όπως κατάθλιψη ή κάποια άλλη διαταραχή προσωπικότητας. Επίσης, συχνά, τα άτομα με κοινωνική φοβία αναπτύσσουν δυσλειτουργικές συνήθειες για να αποφύγουν το κοινωνικό άγχος όπως η χρήση ναρκωτικών ουσιών ή αλκοόλ.

                                               

Οι συνέπειες

 

Η κοινωνική φοβία δεν είναι μια απλή κατάσταση άγχους. Οι επιδράσεις στη ζωή του ανθρώπου είναι οδυνηρές. Υπάρχει η περίπτωση να μην μπορεί να σπουδάσει, να εργαστεί, να αθληθεί, επιλέγοντας έναν ολοκληρωτικά  μοναχικό τρόπο ζωής. Οι φιλίες του είναι ελάχιστες και η παραμονή στο σπίτι μονόδρομος. Το άτομο μοιάζει να είναι αντικοινωνικό και οι τάσεις απομόνωσης που εκδηλώνει είναι πολύ ισχυρές.

                                        

Οι κατάλληλες θεραπείες

 

Λόγω της σοβαρότητας της κατάστασης η φαρμακευτική αγωγή συμπεριλαμβάνεται πάντοτε στις προτεινόμενες θεραπείες. Η ενδεδειγμένη θεραπεία  εκλογής για κοινωνική φοβία, όμως, είναι η γνωσιακή, ένα μοντέλο ψυχοεκπαιδευτικό που βοηθάει το θεραπευόμενο να αναγνωρίζει, να ελέγχει και να επιδρά στα συμπτώματα του αφού του προσφέρει αυτοεπίγνωση στη συμπεριφορά του, το συναισθηματικό κόσμο και τις βαθύτερες σκέψεις που τον απασχολούν.

Επίσης, η γνωσιακή  αναλυτική ψυχοθεραπεία ενδείκνυται, ειδικά, στις περιπτώσεις που υπάρχει συνοσηρότητα και ο θεραπευόμενος θέλει να εισέλθει σε θεραπεία βαθιάς γνώσης του εαυτού. Η συμμετοχή σε ομάδες αυτογνωσίας γνωρίζουμε ότι βοηθάει τα άτομα με κοινωνική φοβία να ξεπεράσουν σιγά σιγά τις αναστολές τους σχετικά με την κοινωνική συνδιαλλαγή και ιδανικά ο αποτεσματικότερος τρόπος θεραπείας περιλαμβάνει ατομική και ομαδική θεραπεία.

Η κοινωνική φοβία δεν είναι μια απλή κατάσταση που απλά  με αγάπη, ενδιαφέρον και ζεστασιά απο συγγενείς και συντρόφους μπορεί να αντιμετωπιστεί. Χρειάζεται αντιμετώπιση από ειδικό που να διαθέτει κλινική εμπειρία στη συγκεκριμμένη κατάσταση. Φυσικά, οι συγγενείς και οι σύντροφοι είναι αναγκαίο να συμμετέχουν στο θεραπευτικό πρόγραμμα, αναλαμβάνοντας υποστηρικτική δράση και θα πρέπει ενημερώνονται άμεσα για την πορεία της θεραπείας.

 Επίσης, η επιστημονική ενημέρωση σχετικά με την ποιοτική διάσταση της κοινωνικής φοβίας μπορεί να βοηθήσει το θεραπευόμενο να απομυθοποιήσει την συμπτωματολογία του και να προσπαθήσει ενεργητικότερα για την καλυτέρευση της ποιότητας ζωής του.

Οι άνθρωποι που έχουν κοινωνική φοβία δεν πρέπει να απογοητεύονται. Η κατάσταση τους θεραπεύεται αρκεί να πιστέψουν στην δύναμη της ψυχοθεραπείας, να βρουν τον κατάλληλο θεραπευτή και να διαθέτουν υψηλό κίνητρο να αλλάξουν τη ζωή τους .

 

 



 
Powered by © e4U e4u.gr 1997-2008