DIODOS.info
Όνομα Χρήστη:

Κωδικός:


Lost Password?

Register now!
 

 

 

 

 

 

 

ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚH ANTIMEΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΠΟΥ ΠΑΣΧΟΥΝ ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ

 

 

 

του Χαράλαμπου Γιαννόπουλου,

Ειδικού Ογκολόγου Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών

 

 

Η σχέση ψυχοπαθολογικών καταστάσεων και καρκίνου αποτέλεσε αντικείμενο παρατήρησης και μελέτης από την εποχή του Ιπποκράτη. Μία από τις βασικές θεωρίες του Ιπποκράτη είναι εκείνη της χυμοπαθολογίας. Πίστευε, δηλαδή, πως η υγεία είναι η κατάσταση που οφείλεται στην ισορροπία των τεσσάρων χυμών του σώματος του αίματος, του φλέγματος, της κίτρινης χολής και της μαύρης (μέλαινας) χολής. Κάθε διαταραχή στην αναλογία και την ισορροπία των χυμών αυτών συνεπαγόταν νόσο. Κατά τον Ιπποκράτη λοιπόν, η ψυχική υγεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη σωματική. Γι’ αυτό το λόγο σε πολλά από τα βιβλία του χαρακτηρίζει το μελαγχολικό χυμό σαν «οξύ και ερεθιστικό» και αναφέρει ότι η μακροχρόνια επίδρασή του προκαλεί βλάβες στο σώμα και τελικά καρκίνο.

Η Ψυχοσυναισθηματική Κατάσταση του Ασθενούς

 Στο άρθρο αυτό θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε αντιστρόφως την ψυχοκοινωνική επίδραση της διάγνωσης του καρκίνου στο άτομο και στην οικογένειά του. Η αντίληψη ότι ο καρκίνος είναι απλώς και μόνο ένα βιολογικό γεγονός ανήκει πλέον στο παρελθόν. Όπως όλες οι ασθένειες, έτσι και ο καρκίνος έχει ψυχοσωματικό υπόβαθρο και δεν αναπτύσσεται σε ψυχοκοινωνικό κενό. Επομένως και η αντιμετώπισή του δεν πρέπει να παραβλέπει τις ψυχοκοινωνικές παραμέτρους, πρέπει δηλαδή να είναι πολυδιάστατη και πολυπαραγοντική.

Καταρχήν έχουμε τις ψυχολογικές αντιδράσεις του ασθενούς κατά τη διάγνωση, οπότε συμβαίνουν οι παρακάτω ψυχοσυναισθηματικές διεργασίες

 

ΑΡΝΗΣΗ

Ο ασθενής απορρίπτει τη διάγνωση και αρνείται να δεχτεί ότι πάσχει από τη νόσο.

ΑΠΩΘΗΣΗ

Ο καρκινοπαθής γνωρίζει τα συμπτώματα της νόσου, τα αναγνωρίζει πάνω του, αδιαφορεί όμως γι’ αυτά και δεν ασχολείται μαζί τους, ωθώντάς τα στο περιθώριο της συνείδησής του.

ΥΠΕΡΑΝΑΠΛΗΡΩΣΗ

Στο βαθμό που μπορεί, ο ασθενής προσπαθεί να εμφανίζει αυξημένη δραστηριότητα, κάνει μακροπρόθεσμα σχέδια και γενικά προσπαθεί να αναπληρώσει αυτά τα οποία χάνει εξαιτίας της νόσου.

ΠΡΟΒΟΛΗ

Ο καρκινοπαθής προβάλλει σε άλλους τις δικές του ιδέες μομφής και ενοχής και γίνεται ερειστικός και επιθετικός προς τα έξω, προκειμένου να μη στρέψει την επιθετικότητά του εναντίον του ίδιου του τού εαυτού. Βέβαια, στο σοκ της διάγνωσης του καρκίνου υποβάλλονται και οι στενοί συγγενείς του, ενώ συχνά διέρχονται και αυτοί από τις ίδιες ψυχολογικές φάσεις που ο ίδιος βιώνει.

Έχει διαπιστωθεί πως οι καρκινοπαθείς εμφανίζουν πολλές ιδιαίτερες ανάγκες, ενώ η φροντίδα τους συχνά είναι πιο δύσκολη απ’ όσο μπορεί κανείς να φανταστεί. Συνοπτικά, οι κυριότερες ανάγκες που παρουσιάζουν οι καρκινοπαθείς είναι

α) Φυσικές ανάγκες (σωματική υποστήριξη, βοήθεια σε σωματικές δραστηριότητες κ.λπ.)

β) Ανάγκη για μεταφορά τους στους χώρους διεξαγωγής δοκιμασιών και χορήγησης θεραπευτικών σχημάτων

γ) Ανάγκη για μέριμνα σχετικά με τη λήψη διαφόρων σκευασμάτων

δ) Ανάγκη παρατήρησης των συμπτωμάτων που παρουσιάζουν

ε) Συναισθηματικές και διαπροσωπικές ανάγκες

στ) Πνευματικές ανάγκες

ζ) Ανάγκη για ενημέρωση σχετικά με τη νόσο και τη θεραπεία

 

Οι ψυχοκοινωνικές ανάγκες των φροντιστών των ασθενών

 

Η ευθύνη για την κάλυψη των αναγκών αυτών βαραίνει τα άτομα που φροντίζουν τους ασθενείς και έχει ποικίλες επιπτώσεις στην ψυχολογική και σωματική τους υγεία. Συνοπτικά, οι επιπτώσεις αυτές είναι έντονο άγχος και ψυχολογική πίεση, ψυχολογική κατάπτωση, κατάθλιψη, σωματικά προβλήματα στα άτομα που φροντίζουν τον ασθενή, οικονομική επιβάρυνση (σταδιακή μείωση των εσόδων, με ταυτόχρονη αύξηση των εξόδων), κοινωνική απομόνωση, επιπτώσεις που περιλαμβάνουν τη μείωση της αυτοεκτίμησης και της αυτοπεποίθησής τους.

Με βάση τα παραπάνω, ο ρόλος του λειτουργού υγείας είναι να έχει ειδική εκπαίδευση με κατάλληλα προγράμματα στην αντιμετώπιση του πόνου του ασθενούς, καθώς και ευαισθητοποίηση για τη σύσταση κάποιου είδους ατομικής ή και οικογενειακής ψυχολογικής υποστήριξης, αφού το ψυχολογικό βάρος και η ευθύνη της ασθένειας είναι μεγάλα και δυσβάσταχτα.

Η δημιουργία ομάδων ψυχοκοινωνικής παρέμβασης και βοήθειας τέτοιων οικογενειών συντελεί στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς και των συγγενών του, καθώς μειώνει το άγχος και την πίεση της φροντίδας, ενισχύοντας τις θετικές επιδράσεις της κατάστασης αυτής στην ψυχολογία τους. Αν και στην Ελλάδα υπάρχουν ακόμα πολλές δυσχέρειες όσον αφορά την ανάπτυξη ανάλογων προγραμμάτων (όπως είναι η έλλειψη ευαισθητοποίησης του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού αλλά και οι προκαταλήψεις των ασθενών και των οικογενειών τους), είναι απόλυτα σαφής η ανάγκη ύπαρξής τους.

Παράλληλα είναι απαραίτητη η ανάπτυξη ειδικών ογκολογικών υπηρεσιών οι οποίες να διενεργούν δοκιμασίες και θεραπευτικά σχήματα κατ’ οίκον. Εν κατακλείδι, οι λειτουργοί υγείας, κάνοντας χρήση των παραπάνω παρεμβάσεων, μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά τα άτομα που φροντίζουν καρκινοπαθείς και διαμέσου αυτών να προσφέρουν στους ίδιους τους ασθενείς καλύτερη ποιότητα ζωής.

 



 
Powered by © e4U e4u.gr 1997-2008