DIODOS.info
Όνομα Χρήστη:

Κωδικός:


Lost Password?

Register now!
 

 

 

 

Ψυχοσωματική Ανάλυση του Χαρακτήρα

 

 

γράφει  η Δρ. Κλορίντα Λουμπράνο - Κωτούλα*

 

 

            Ο σκοπός αυτού του άρθρου είναι να βοηθήσω όσο είναι δυνατόν τα  άτομα να ζούνε καλύτερα αφού κατανοήσουν συγκεκριμένα θέματα που έχουν σχέση με τη ψυχοσωματική υγεία και περισσότερο ακόμη να προσφέρω ορισμένα μέσα με τα οποία ενδεχομένως μπορούν να προλάβουν τη νεύρωση από τη μικρή ηλικία.

            Θα ρωτήσετε, τι σχέση έχουν η ψυχοσωματική υγεία και η πρόληψη της νεύρωσης με το χαρακτήρα και τι είναι η ανάλυση του χαρακτήρα.

            Η «Ανάλυση του Χαρακτήρα» είναι μια θεωρία που ανέπτυξε ο Βίλχελμ Ράϊχ, μαθητής και συνεργάτης του Σ. Φρόϋντ, ο οποίος υποστήριζε ότι ο άνθρωπος είναι μια ενότητα σώματος και ψυχής  που πηγάζουν από τον ίδιο ζωτικό πυρήνα.

 

Ό,τι συμβαίνει στο σώμα συμβαίνει και στην ψυχή και αντίθετα.

 

Άρα και η διαμόρφωση του χαρακτήρα αποτυπώνεται και στο σώμα και στην ψυχή.

            Τι είναι ο χαρακτήρας; Είναι ο συνηθισμένος, αυθόρμητος και στερεότυπος τρόπος συμπεριφοράς του κάθε ανθρώπου, που είναι αρκετά φανερό και από τη στάση του σώματος, από τις κινήσεις, από τις σωματικές εκφράσεις, από τον τρόπο με τον οποίο μιλάει, από την ενεργειακή κατάσταση που εκπέμπει το σώμα.

            Ένα παράδειγμα: Ο μελαγχολικός χαρακτήρας παρουσιάζει ένα σώμα όχι πολύ ενεργητικό, ένα τόνο της φωνής σιγανό και θλιμμένο, πλάτες και κοιλιά που τείνουν προς τα κάτω. Σε αυτά τα στοιχεία που είναι φανερά, προσθέτονται και άλλα που θα αναλύσουμε όταν θα ασχοληθούμε αναλυτικά με κάθε χαρακτήρα.

            Άλλο παράδειγμα: Ο ναρκισσιστικός χαρακτήρας φαίνεται από ένα σώμα άκαμπτο και ίσιο, από το κεφάλι προς τα πάνω, από ένα βλέμμα σίγουρο και κρύο, από μια αποφασιστική φωνή.

            Ο υστερικός χαρακτήρας προσδιορίζεται από τις έντονες και καμιά φορά προκλητικές κινήσεις, από το γέλιο, από το αποπλανητικό βλέμμα. Εκπέμπει ενέργεια, ζωντάνια.

            Μίλησα για τα πιο χειροπιαστά στοιχεία του χαρακτήρα για να σας δείξω ότι δεν είναι κάτι αφηρημένο, που μόνο οι ειδικοί μπορούν να μελετήσουν.

            Πριν προχωρήσουμε, είναι απαραίτητο να δούμε πόσο και πότε διαμορφώνεται.

            Για να υπάρχει διαμόρφωση του χαρακτήρα, πρέπει να έχει γίνει απαραίτητα η δόμηση του Εγώ. Παρόλο που όπως έχουν αποδείξει πολύ πρόσφατες μελέτες, από τον τρίτο μήνα της εμβρυακής ζωής υπάρχει ένα εμβρυακό Εγώ, δεν μπορούμε να το ορίσουμε με τους ίδιους όρους με τους οποίους ορίζουμε το μεταγεννητικό Εγώ. Αλλά σίγουρα οι εννέα μήνες που περνάει το έμβρυο στην κοιλιά της μητέρας του το επηρεάζουν και του αφήνουν μια προδιάθεση προς τη δημιουργία ενός συγκεκριμένου χαρακτήρα.

            Η διαμόρφωση του χαρακτήρα, όπως έλεγε και ο Φρόϋντ, είναι ένα ιστορικό στοιχείο. Άρα υπάρχει ένας εν δυνάμει χαρακτήρας ήδη από τη γέννηση, αλλά η βασική διαμόρφωσή του είναι μια ιστορική συνέπεια. Πολλές εξηγήσεις τις έχω δώσει και σε άλλα άρθρα που έχω δημοσιεύσει αλλά επειδή κάθε θέμα απαιτεί συγκεκριμένα στοιχεία για να γίνει κατανοητό, υποχρεώνομαι να επαναλάβω κάποιες έννοιες.

            Από τότε που το παιδί γεννιέται μέχρι 8-9 χρονών, από τότε δηλαδή που αρχίζει η δική του ψυχοσυναισθηματική εξέλιξη, συναντάει κάποιες ματαιώσεις σε καταστάσεις που δημιουργούν φόβο, άγχος, αγωνία.

            Για να ξεπερνιέται η αγωνία που προκαλεί ο φόβος, το παιδί χρησιμοποιεί τρεις διαδικασίες:

            Α) Ταυτίζεται με τον επιτιθέμενο (π.χ. ένα γονιό) και παίρνει τη χαρακτηριολογική του όψη.

            Β) Στρέφει ενάντια στον εαυτό του εκείνη την επιθετικότητα που έπρεπε να στρέφει προς τους άλλους. Αυτό δημιουργεί ένα άλλο ακόμα χαρακτηριστικό του χαρακτήρα. Στρέφοντας δε την επιθετικότητα ενάντια στον εαυτό μας, δημιουργούνται αυτόματα μυϊκά μπλοκαρίσματα, π.χ. το παιδί θέλει να δώσει μια γροθιά, δεν την δίνει, κρατά την παρόρμηση της πράξης και τότε μπλοκάρονται π.χ. η ωμοπλάτη, ο λαιμός, το χέρι.

            Γ) Χρησιμοποιεί την ενέργεια που είχε η παρόρμηση για να καταπιέσει και να καταστείλει την ίδια αυτή παρόρμηση. Όπως λέει ο Ράϊχ στην «Ανάλυση του Χαρακτήρα»: Το παιδί έχει μια παρόρμηση, υπάρχει μια ματαίωση από το περιβάλλον, το παιδί δημιουργεί μια άμυνα απέναντι σ’ αυτή, αλλά η ενέργεια που υπάρχει μέσα στην παρόρμηση το πιέζει. Ο μόνος τρόπος για να μη νοιώθει  αγωνία και να μη μπαίνει σε σύγκρουση με το περιβάλλον είναι να χρησιμοποιεί την ενέργεια της παρόρμησης για άλλους σκοπούς και να κρατά την υπόλοιπη μέσα του, πράγμα που δημιουργεί διάφορες δυσάρεστες καταστάσεις και συνέπειες.

            Παίζει ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα σε ποια φάση της ανάπτυξης βρίσκεται το παιδί και ποια τμήματα του σώματος εμπλέκονται. Αυτό γιατί μια ματαίωση σε στοματικό επίπεδο, σε ένα νεογέννητο, είναι πολύ πιο σοβαρή από τη ματαίωση πάλι σε στοματικό επίπεδο που γίνεται σε ένα παιδί 4 ή 5 χρονών. Άρα, είναι σημαντική η χρονολογική στιγμή της ματαίωσης όσο η ποιότητα και η ποσότητά της.

            Το πρόσωπο που ματαιώνει το παιδί είναι καθοριστικής σημασίας (π.χ. άλλη είναι η ματαίωση από τον πατέρα, άλλη από την μητέρα, άλλη από τη γιαγιά). Επίσης μεγάλο ρόλο παίζουν η ηλικία και το φύλο του παιδιού σε σχέση με το φύλο του προσώπου που ματαιώνει.

            Τελειώνουμε λέγοντας ότι ο χαρακτήρας συνίσταται από μια χρόνια αλλοίωση του εγώ, που θα μπορούσαμε να την ορίσουμε ως σκλήρυνση. Σκοπός του είναι η προστασία του Εγώ από εσωτερικούς και εξωτερικούς κινδύνους. Ως μηχανισμός άμυνας, που έγινε πια χρόνιος, μπορεί να ονομαστεί «θωράκιση». Θωράκιση σημαίνει αναμφίβολα έναν περιορισμό της ψυχικής κινητικότητας του ανθρώπου. Σε δυσάρεστες καταστάσεις η θωράκιση σκληραίνει, στις ευχάριστες χαλαρώνει.

            Ο βαθμός χαρακτηριολογικής κινητικότητας και η ικανότητα ανοίγματος και κλεισίματος απέναντι στον εξωτερικό κόσμο, αποτελούν τη διαφορά ανάμεσα σε μια χαρακτηριολογική δομή, προσιτή στην πραγματικότητα και μια νευρωτική χαρακτηριολογική δομή.

            Αυτή η εισαγωγή, που μπορεί να φαίνεται λίγο αφηρημένη, στην πραγματικότητα μας λέει ακόμη μια φορά πόσο ευαίσθητα και σημαντικά είναι τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού, πώς καθορίζουν τη ζωή του και τι μεγάλη ευθύνη έχουν τα άτομα που μεγαλώνουν ένα μωρό.

            Και όταν πιο αργά θα πουν στο παιδί «τι κακό, τι δύσκολο χαρακτήρα έχεις», να θυμηθούν ότι μπορούσανε, είχαν τη δυνατότητα να διαμορφώσουν καλύτερο χαρακτήρα, ώστε να ζούνε καλύτερα οι ίδιοι και ειδικά το παιδί τους.

 

* Η Κλορίντα Λουμπράνο-Κωτούλα είναι Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια-trainer, διευθύντρια του ΚΕΝΤΡΟΥ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ «ΒΙΛΧΕΛΜ ΡΑΪΧ» και του Ελληνικού Ινστιτούτου Νευροφυτοθεραπείας και Ανάλυσης του Χαρακτήρα (Ε.Ι.Ν.Α.), 3ης Σεπτεμβρίου 84 , τηλ. 210 8812653 Fax. 210 8812104, e-mail: clubrano@otenet.gr

 



 
Powered by © e4U e4u.gr 1997-2008