DIODOS.info
Όνομα Χρήστη:

Κωδικός:


Lost Password?

Register now!
 

 

 

 

Οι αχρείαστες μνήμες…

...κι όμως, ο εγκέφαλος πρέπει να ξεχνάει..!

 

 

 

Έναν αιώνα μετά τον θόρυβο που προκάλεσαν οι ιδέες του Ζΐγκμουντ Φρόυντ, μία νέα έρευνα για τις λει­τουργίες του ανθρώπινου εγκεφάλου αποδεικνύει πως οι ιδέες εκείνες δεν α­πείχαν πολύ από την πραγματικότητα.

 

Χρησιμοποιώντας νέες τεχνολογίες, επιστή­μονες από το Πανεπι­στήμιο του Στάνφορντ βρήκαν ότι ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να «απωθήσει» δυσάρεστες αναμνήσεις, χρη­σιμοποιώντας συγκεκριμένα τμήματα του εγκεφάλου.

Ο Φρόυντ είχε πει ότι οι α­νεπιθύμητες αναμνήσεις δεν ε­ξαφανίζονται για πάντα, αλλά «παραφυλάνε» στον εγκέφαλο και μερικές φορές ξαναβγαί­νουν στην ε­πιφάνεια μεταμφιεσμένες σε όνειρα ή άθελα μας στη ροή του λόγου. Οι θε­ωρίες του πατέρα της ψυχανά­λυσης όμως αμφισβητήθηκαν έντονα.

 

Η απαραίτητη λήθη.

 

Οι ερευνητές του Στάνφορντ, χρη­σιμοποιώντας λειτουργική μα­γνητική τομογραφία, «φωτο­γράφισαν» τον εγκέφαλο τη στιγμή που απωθούσε δυσά­ρεστες αναμνήσεις. Η δουλειά τους δημοσιεύθηκε στην επι­στημονική επιθεώρηση «Science». Σύμφωνα με την ε­φημερίδα «San Francisco Chronicle», η έρευνα έκρυβε εκπλήξεις για τους επιστήμο­νες. Μπορεί ο εγκέφαλος να διαθέτει την εκπληκτική ικα­νότητα διατήρησης της μνήμης για μια ζωή, αλλά μία από τις βασικές του λειτουργίες είναι να ξεχνάει. Αν το καλοσκεφτεί κανείς, κάτι τέτοιο είναι απα­ραίτητο. Τα αισθητήρια όργα­να μας κατακλύζουν ασταμά­τητα με πληροφορίες, κάποιες απ’ τις οποίες είναι δυσάρεστες. Ίσως το βάρος τους να ήταν αβάσταχτο, αν δεν μπορούσαμε να τις ξεχάσουμε. Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι και τα ζώα διαθέτουν ε­γκεφαλικά συστήματα που τους επιτρέπουν να σβήνουν την «α­χρείαστη» μνήμη, ώστε να προ­λαμβάνεται η υπερφόρτωση του εγκεφάλου τους.

 

Πώς έγινε το πείραμα.

 

Τα νέα ευρήματα «επιβεβαιώ­νουν την ύπαρξη μίας ενεργούς  διαδικασίας κατά την οποία ο άνθρωπος ξεχνάει», γράφουν οι ερευνητές στην εργασία τους. Στα πειράματα πήραν μέρος 24 εθελοντές, ηλικίας 19 - 31 χρό­νων. Στην αρχή, αποστήθισαν ζευγάρια λέξεων, όπως « δοκι­μασία – κατσαρίδα », « ατμός –τρένο », « σαγόνι – τσίχλα ».

Στη συνέχεια, κάθε εθελο­ντής ξάπλωσε για μία ώρα στον λειτουργικό μαγνητικό τομο­γράφο, που βρίσκεται στα Κέ­ντρο Μαγνητικής Φασματο­σκοπίας του Στάνφορντ, κοι­τώντας τις λέξεις που εμφανί­ζονταν μπροστά του σε έναν καθρέφτη στον οποίο φαινό­ταν η οθόνη του υπολογιστή. Αρχικά, για κάθε λέξη που εμ­φανιζόταν οι εθελοντές έπρε­πε να θυμηθούν το ζευγάρι της. Μετά, οι ερευνητές τους ζη­τούσαν να προσπαθήσουν να ξεχάσουν τη δεύτερη λέξη. Έπει­τα, τους ζητούσαν να τις ξανα­θυμηθούν. Τη δεύτερη φορά, οι εθελοντές δυσκολεύονταν να θυμηθούν τις λέξεις που εί­χαν προσπαθήσει να ξεχάσουν.

 

Βιολογική Βάση.

 

 Παράλ­ληλα, οι επιστήμονες έβλεπαν τι συνέβαινε στο εσωτερικό του εγκεφάλου όσων έπαιρναν μέρος στο πείραμα, την ώρα που εκείνοι αγωνίζονταν να ξεχάσουν τις λέξεις. Ορισμένα τμήματα, ό­πως ο δεξιός και αριστερός με­τωπιαίος φλοιός, παρουσίασαν αυξημένη δραστηριότητα ( έ­νταση της ροής του αίματος και κατανάλωση οξυγόνου ). Την ί­δια στιγμή, ο ιππόκαμπος, το τμήμα που παίζει μεγάλο ρόλο στη διαδικασία της μνήμης, ή­ταν λιγότερο ενεργός. Έτσι, αυ­τός που ξεχνούσε πιο εύκολα είχε τον πιο δραστήριο μετω­πιαίο φλοιό.«Το σημαντικό είναι ότι δεί­ξαμε πώς ο ανθρώπινος εγκέ­φαλος αποκλείει την ανεπιθύ­μητη μνήμη, ότι υπάρχει τέτοι­ος μηχανισμός και έχει βιολο­γική βάση», εξηγεί ένας από τους ερευνητές, ο καθηγητής Ψυχολογίας στο Στάνφορντ, Τζον Γκαμπριέλι. Οι υπόλοιποι ερευνητές εί­ναι οι Μάικλ Άντερσον, καθη­γητής Ψυχολογίας στο Πανε­πιστήμιο του Όρεγκον, Μπράις Κουλ, Κέβιν 'Οσνερ, Τζέφρι Κούπερ, Ιλέιν Ρόμπερτσον, Σούσαν Γκαμπριέλι και Γκάρι  Γκλόβερ, όλοι τους, επίσης, από το Στάνφορντ.

 

Μηχανισμός για θεραπεία, αλλά και για μαρτύριο…

 

Τα ευρήματα των Αμερικανών επιστημόνων για τον μηχανισμό απώθησης του ανθρώπινου εγκεφάλου μπορούν να χρησιμοποιηθούν προκειμένου να αναπτυχθούν νέες μέθοδοι για άτομα που προσπαθούν να ξεπεράσουν τραυματικές αναμνήσεις. Ο Μάικλ Άντερσον δεν πιστεύει πάντως ότι θα δημιουργηθούν φάρμακα ή άλλες τεχνικές για την εξάλειψη ιδιαίτερα πολύπλοκης μνήμης, όπως γίνεται για παράδειγμα στην ταινία «Paycheck», με πρωταγωνιστές τους Μπεν Άφλεκ και  Ούμα Θέρμαν.

Το έργο βασίζεται σε κάποια ιστορία του Φίλιπ Ντικ για μία «διαβολική» εταιρεία υπολογιστών που διαγράφει με ενέσεις τις αναμνήσεις πετυχημένων υπαλλήλων της. «Θεωρητικά μπορεί να γίνει, επειδή η μνήμη παίρνει τη μορφή οργανικών αλλαγών στον εγκέφαλο, π.χ. παρουσιάζει χημικές και δομικές μεταβολές που θα μπορούσαν να τροποποιηθούν», συνεχίζει ο καθηγητής. «Όμως μνήμες μεγάλης διάρκειας, όπως στην ταινία, διανέμονται σε όλο τον εγκέφαλο και είναι δύσκολο να διαγραφούν.»

Όσον αφορά την ειδικότητα του Φρόϋντ, είναι δύσκολο να πει κανείς από τώρα αν η νέα έρευνα μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη στην κλινική ψυχανάλυση, όπου ο ασθενής ξαπλώνει στον καναπέ και μιλάει στον αναλυτή χωρίς να τον βλέπει. Αυτή η μορφή θεραπείας ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στις Ηνωμένες Πολιτείες στα μέσα του 20ου αιώνα. Η διαδικασία της εξάλειψης δυσάρεστων αναμνήσεων είναι μία πολύπλοκη διαδικασία, η οποία δύσκολα αποδεικνύεται με εργαστηριακά πειράματα.

Πάντως, οι επιστήμονες βλέπουν στην έρευνα του Στάνφορντ την απόδειξη που περίμεναν οι υποστηρικτές του Φρόυντ: Ο άνθρωπος έχει τη βιολογική ικανότητα να ξεχάσει αυτά που δεν θέλει να θυμάται.

 

«Φωτογραφίζoντας» τον εγκέφαλο με λειτουργικό μαγνητικό τομογράφο

 

Τα τελευταία χρόνια, η έρευνα του εγκεφάλου έχει σημειώσει αλματώδη πρόοδο. Οι εξελίξεις στην τεχνολογία έχουν δώσει τη δυνατότητα στους επι­στήμονες να φωτογραφίζουν διάφορα τμήματα του εγκεφάλου προσπαθώντας να ανακαλύψουν τι συμβαίνει στο εσωτε­ρικό τους τη στιγμή που ο άνθρωπος αποφασίζει, σκέφτεται και αισθάνεται. Όλα αυτά τα πειράματα ανήκουν στην επιστήμη της κοινωνικής νευρολογίας, που έχει αναπτυχθεί χάρη στη νέα τεχνο­λογία. Οι επιστήμονες αναζητούν απα­ντήσεις για μία μεγάλη ποικιλία ερωτημά­των, όπως η προτίμηση σε συγκεκριμένες μάρκες καταναλωτικών προϊόντων και υπηρεσιών, οι βίαιες τάσεις, ζητήματα ηθικής, αισθήματα αγάπης και εμπιστο­σύνης, η έννοια της δικαιοσύνης, ακόμα και της φυλετικής προκατάληψης.

Προ­σπαθούν δηλαδή να καταλάβουν πώς όλα αυτά εκδηλώνονται σε κάθε άνθρωπο καθώς και να αποκωδικοποιήσουν τον ρόλο του εγκεφάλου. Το νεότερο και πιο ισχυρό όργανο που έχουν στη διάθεση τους είναι ο λειτουργικός μαγνητικός τομογράφος, ο οποίος παίρνει πολλές φωτογραφίες του εγκεφάλου τη μία μετά την άλλη, αποκαλύπτοντας αναλυτικά τη διαδικασία της σκέψης. Το μηχάνημα έχει ανοίξει τον δρόμο για δεκάδες πειράματα που έχουν στόχο να φανερώσουν μυστι­κά συμπεριφοράς και χαρακτήρα. Ταυτόχρονα όμως, το μεγάλο ενδιαφέρον που έχουν δείξει μυστικές υπηρεσίες για όλα αυτά, γεννά ερωτηματικά σχετικά με ζητήματα ηθικής και ελευθερίας του ατόμου, τα οποία έχουν ήδη θέσει αρκε­τοί επιστήμονες. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 
Powered by © e4U e4u.gr 1997-2008