DIODOS.info
Όνομα Χρήστη:

Κωδικός:


Lost Password?

Register now!
 

 

 

 

Ολοκληρωτική απόκριση στην παγκόσμια κρίση

Ποιο είναι το ψυχολογικό γίγνεσθαι της ανθρωπότητας;

 

Η ουσιαστική απάντηση στην παγκόσμια κρίση του πολέμου μπορεί να δωθεί αφού επιτευχθεί πρώτα η πνευματική αφύπνιση καθενός από εμάς.

 

 

 

Προσαρμογή του Πυγμαλίονα  Καρατζά  από το κείμενο του Ken WilberThe deconstruction of the world trade center’ σχετικά με την τρομοκρατική ενέργεια της 11-9 και την παγκόσμια κρίση των πρόσφατων πολέμων- 28.3.03 .

 

 

Εισαγωγή

 

Παρατήρηση: χιλιάδες άνθρωποι  πεθαίνουν κάθε χρόνο σε αυτοκινητικά ατυχήματα αλλά δε βλέπουμε τον κόσμο να διαμαρτύρεται στους δρόμους για τις αιτίες και τις ευθύνες αυτών των εγκληματικών κρατικών αμελειών. Επίσης, χιλιάδες άνθρωποι πεθαίνουν κάθε μέρα από υποσιτισμό αλλά δε βλέπουμε τον κόσμο να διαμαρτύρεται στους δρόμους για τις αιτίες και τις ευθύνες ούτε αυτών των εγκληματικών κρατικών αμελειών.

Συμπέρασμα: Δεν είναι η ανθρώπινη ζωή για την οποία ανησυχούν τόσο οι διαδηλωτές της κρίσης, αλλά στην ουσία αντιδρούν στη βαθύτερη απειλή που νιώθουν πως δέχονται στα συγκεκριμένα σετ των αξιών τους, και η απόκρισή τους εξαρτάται από αυτές τις αξίες.

Εδώ λοιπόν θέλουμε να δώσουμε έμφαση στην απόκριση πάνω στην παγκόσμια κρίση και όχι μόνο στις αιτίες που οδήγησαν μέχρι εδώ. Όλες οι αναλύσεις που ακούμε προσπαθούν να ξεδιαλύνουν τις αιτίες, κανείς όμως δε μιλάει για τις αξίες οι οποίες αντιπροσωπεύονται, κάνοντας το μεγάλο σφάλμα να τις θεωρεί δεδομένες και παντού ίδιες, ενώ στην πραγματικότητα η σύγκρουση και οι διαφορές σε αυτές τις αξίες είναι που έχουν οδηγήσει σε αυτή την κλιμάκωση της κρίσης εξ’ αρχής. Οι αιτίες σίγουρα είναι τα αντικειμενικά ντοκουμέντα που θα μαζέψουν οι αναλυτές αλλά οι αποκρίσεις είναι καθαρά υποκειμενικές και χωρίς καν να υπονοήσουμε και να κρίνουμε το ποιες είναι σωστές και ποιες λάθος, το σημείο που πρέπει πρωταρχικά να τονίσουμε είναι πως η μερίδα του κόσμου που βρίσκεται στο κάθε ξεχωριστό επίπεδο συνειδητότητας αντιδρά και διαφορετικά στην ίδια αυτή κρίση.

 

Στην παρακάτω ανάλυση ο Wilber χρησιμοποιεί τη θεωρία του Don Beck που έχει ονομάσει  ‘σπειροειδής δυναμική’ (spiral dynamics) και είναι ένα μοντέλο βιο-ψυχο-κοινωνικο-πνευματικής εξέλιξης και ανάπτυξης ατόμων, οργανισμών, εθνών και πολιτισμών. Η σπειροειδής δυναμική έχει ως τώρα οκτώ επίπεδα, που το καθένα αντιστοιχεί στο κέντρο βάρους του πυρήνα της σκέψης που έχει ο άνθρωπος σε κάθε ξεχωριστό επίπεδο συνειδητότητας. Αντιστοιχεί σε μια πολιτισμική-κοινωνική εκδήλωση και το χαρακτηρίζουν ορισμένες βασικές ανθρώπινες ανάγκες. Η θεωρία χρησιμοποιεί έναν αριθμό τυχαία επιλεγμένων χρωματικών προσδιορισμών που ονομάζουν ‘αξίες-μέμες’ (από το αγγλικό value-meme), οι οποίες είναι ομαδοποιημένες σε διαφορετικά κλιμακωτά επίπεδα συλλογικής εξέλιξης. Ο όρος ‘memes’ είναι ένας νεολογισμός του Richard Dawkins- διακεκριμένου επιστήμονα της εξέλιξης του ανθρώπου- που αρχικά αναφέρθηκε ως μια μονάδα πολιτισμικής εξέλιξης ή ένα ‘γονίδιο πληροφοριών’. Η σπειροειδής δυναμική βασίζεται στη θεωρία πως το ψυχο-πολιτισμικό γίγνεσθαι της ανθρωπότητας έχει ως υπόβαθρο αυτούς τους κώδικες παρόμοια με τα γονίδια, αλλά πληροφορικά παρά γενετικά. Τα εσωτερικά βήματα της εξέλιξης είναι ένας σπειροειδής ανερχόμενος κυματισμός. Το μοντέλο αυτό έχει χρησιμοποιηθεί για την προσέγγιση και επίλυση διαφόρων πραγματικών κοινωνικών κρίσεων όπως στη Νότιο Αφρική με πολύ θετικά αποτελέσματα και ο Don Beck είναι σύμβουλος μεγάλων οργανισμών παγκοσμίως.          

Στο πρώτο κλιμακωτό επίπεδο τα άτομα, οι οργανισμοί και οι πολιτισμοί διέρχονται τα εξής στάδια:

1. Μπεζ: (‘Επιβίωση-Αίσθηση’), ενστικτώδης, αυτοσυντήρηση, τροφή και νερό,        

    αναπαραγωγή, ζεστασιά, προστασία, μένω ζωντανός.

2. Πορφυρή: (‘Ανιμιστική-Ταυτότητα’), συγγενικό πνεύμα, ταμπού και προκατάληψη,

    τελετουργικά φυλών, λαϊκοί τρόποι και παράδοση, οικογενειακό.   

3. Κόκκινη: (‘Ισχύς-Θεοί’), εγωκεντρικό, έλεγχος, αυτοκρατορίες, κατάκτηση και  κατάληψη,

    αυθόρμητη ικανοποίηση, ζει για το τώρα.  

4. Μπλε: (‘Πίστη-Δύναμη’), εξουσία, σιγουριά και σταθερότητα, νόημα, πειθαρχία,

    ηθικότητα, ομάδες ενδιαφερόμενες με κανόνες, παραδόσεις, υπακοή, ζει για το ύστερα. 

5. Πορτοκαλί: (‘Παλεύω-Οδηγός’), στρατηγική, εταιρίες αποζητούν κέρδος και στάτους,

    ατομική έκφραση, υλισμός, καταναλωτισμός, επιτυχία και ίματζ, ανάπτυξη.  

6. Πράσινη: (‘Ανθρώπινα-Δεμένη’), γενική γνώμη, πολιτισμοί μοιράζονται δημοκρατικά

    αισθήματα, αποδοχή και ανεκτικότητα, πολλαπλές οπτικές πλευρές, αισθήματα,

    αυθεντικός, μοίρασμα, φροντίδα, κοινότητα.

 

Στο δεύτερο κλιμακωτό επίπεδο:

7. Κίτρινη: (‘Ελαστική-Ρευστή’), οικολογία, ενοποίηση, ενότητα μέσα στην ποικιλότητα,

    φυσικά συστήματα, πολλαπλές πραγματικότητες, γνώση. 

8. Τιρκουάζ: (‘Ενιαία-Οπτική’), ολιστική, αυτοπραγμάτωση, ολοκληρωτισμός, οικουμενικό

    χωριό, συλλογικός ατομικισμός, κοσμική πνευματικότητα, μεταβολές της γης.

 

Επίπεδα απόκρισης

 

Επίπεδο 1,2,3. Στα τρία πρώτα επίπεδα (η ‘μπεζ, πορφυρή και κόκκινη μέμε’) ο τίτλος που μπορούμε να δώσουμε στην απόκρισή τους θα ήταν ‘οργή και εκδίκηση’. Βασικά σε αυτό το επίπεδο της συνειδητότητας το άτομο νιώθει και βιώνει πως η κρίση δεν είναι μια κρίση της ανθρωπότητας, ούτε του πολιτισμού, ούτε της χώρας ή του Θεού, αλλά μια κρίση δική του! Σε αυτό το επίπεδο ανήκουν σε γενικές γραμμές τα αριστερά κόμματα της πολιτικής. Ο ψυχολογικός χαρακτηρισμός αυτού του επιπέδου είναι ‘εγωκεντρικός’ και η άμεση απόκρισή του- να το πούμε απλά και κάπως ωμά- είναι ‘όποιος με πειράξει θα του πάρω το σκαλπ’. Το ποσοστό του πληθυσμού που αντιστοιχεί σε αυτό το επίπεδο είναι περίπου το 20% αλλά το ποσοστό εξουσίας το οποίο αντιπροσωπεύεται είναι 5%.

Επίπεδο 4. Σε αυτό το επίπεδο (‘μπλε μέμε’) η συνειδητότητα του ατόμου είναι ξεκάθαρα αυταρχική και δογματικά απόλυτη. Νιώθει τον εαυτό του να βρίσκεται στην πλευρά του καλού και τους άλλους στην πλευρά του κακού και έτσι δημιουργεί το εθνοκεντρικό δέσιμο και το συλλογικό συναίσθημα ‘εμείς είμαστε σωστοί, εσείς είστε λάθος’. Σε στιγμές κρίσης αυτό το επίπεδο αντιδρά έτσι που φτάνει να πιστεύει αυτό που εκφράστηκε τόσο απόλυτα σε αυτή την κρίση από την εξουσία που παρακινεί τον πόλεμο: ‘είτε είσαι μαζί μας στη σταυροφορία μιας εξάλειψης των σκοτεινών δυνάμεων από το πρόσωπο της γης ή δεν είσαι και επομένως είσαι ένας από αυτούς’. Επομένως, ο τίτλος που μπορούμε να δώσουμε στην απόκρισή τους είναι ‘καλό εναντίων κακού’. Σε αυτό το επίπεδο ανήκουν σε γενικές γραμμές τα δεξιά και κεντρώα κόμματα της πολιτικής. Το ποσοστό πληθυσμού είναι 40% και εξουσίας 30%.

Επίπεδο 5.  Σε αυτό το επίπεδο (‘πορτοκαλί μέμε’) της συνειδητότητας το άτομο βλέπει την κρίση όχι ως μια απειλή προσωπικά του εαυτού του (όπως στο επίπεδο 1-2-3), ούτε συλλογικά του έθνους του ή του Θεού (επίπεδο 4), αλλά ως μια κοσμοκεντρική απειλή ενάντια στην ίδια την ελευθερία, την ισότητα, και τη δικαιοσύνη, τις αξίες, την ελεύθερη αγορά  ανεξαρτήτου εθνικότητας, φύλου, τάξης και πιστεύω. Ο τίτλος που μπορούμε να δώσουμε στην απόκρισή τους είναι μία επίθεση σε ολόκληρο πολιτισμό’. Σε αυτό το επίπεδο ανήκουν οι φιλελεύθεροι πολιτικά. Το ποσοστό του πληθυσμού είναι 30% και της εξουσίας 50%.

Επίπεδο 6.  Σε αυτό το επίπεδο (‘πράσινη μέμε’) της συνειδητότητας έχουμε ένα διαχωρισμό μεταξύ μιας ισορροπημένης απόκρισης και μιας ακραίας. Η ακραία μπορεί να χαρακτηριστεί ως ‘υπεραξιολόγηση των αξιών’. Σε αυτό το επίπεδο το άτομο φτάνει το σημείο της αυτοκριτικής και της ενδοσκόπησης, ρίχνει φταίξιμο για την όλη κατάσταση και στον ίδιο του τον εαυτό με ιδιαίτερη ειλικρίνεια και ευαισθησία. Επειδή όμως το βάρος είναι μεγάλο το μειώνει ρίχνοντας φταίξιμο για όλα τα δεινά του κόσμου στις προηγούμενες εποχές, στον ακραίο καπιταλισμό, στον υλισμό και την υπερκατανάλωση, και κατ’ επέκταση σε όλους όσους εργάζονται μέσα σε αυτό το σύστημα, χωρίς να συνειδητοποιεί πως και ο ίδιος είναι μέρος τους συστήματος και επομένως φτάνει σε μία προσωπική αντίφαση.

Ο πλουραλισμός που έχουν υιοθετήσει ως ευαγγέλιο σε ακραίο βαθμό έχει κάνει το άτομο σε αυτό το επίπεδο να υποστηρίζει πως όλα είναι ίσα, και πως δεν υπάρχουν βαθμίδες καλού και κακού, αφού αυτό προϊδεάζει και κρίνει τους άλλους εκ των προτέρων. Δεν υπάρχει σωστό ή λάθος, παρά μόνο σχετικές υποκειμενικές και εξαρτώμενες ερμηνείες και ισχυρισμοί περιορισμένοι και επηρεασμένοι πλήρως από το περιβάλλον μέσα στο οποίο εκκολάπτονται. Με άλλα λόγια κάνει τη ‘βλάσφημη κίνηση’ να χρησιμοποιεί όλα τα υπαρκτά προβλήματα της κοινωνίας μας ως στείρα αρνητική κριτική  βγάζοντας τον εαυτό του έξω από όλα και υπεράνω. Σε αυτό το επίπεδο παρατηρούμε το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου να έχει μπερδέψει τις προσυμβατικές επιθυμίες με τα μετασυμβατικά οράματα και γενικά να απεχθάνεται οτιδήποτε συμβατικό και να αγκαλιάζει τυφλά οτιδήποτε μη-συμβατικό. Σε αυτό το επίπεδο το άτομο παρατηρεί με θλίψη την κατάχρηση της ίδιας του της γλώσσας καθώς χρησιμοποιείται από τις ακραίες κοινωνικές, πολιτικές, και θρησκευτικές εκδηλώσεις ανά τον κόσμο (τρομοκρατία, αυταρχικά καθεστώτα, φονταμενταλισμός). Η ψυχολογική παθολογία πίσω από αυτή την κατάσταση είναι ο ναρκισσισμός και η συμπεριφορά του ‘κανείς δε μου λέει εμένα τι να κάνω’.

 Σε αυτό το επίπεδο, παρόλο που καταφέρνουμε να δούμε πολλές απόψεις μαζί, ο ακραίος πλουραλισμός μάς ωθεί να τις δεχόμαστε όλες, όχι τόσο επειδή πιστεύει στην ελευθερία του λόγου και πως όλες έχουν μια δόση αλήθειας, αλλά επειδή πιστεύει πως καμία δεν είναι καλύτερη από την άλλη (‘αν όλοι είμαστε ίσοι, τότε κανένας δεν μπορεί να είναι καλύτερος από εμένα και εγώ δεν μπορεί να είμαι χειρότερος από τους άλλους’). Η ισορροπημένη απόκριση μπορεί να χαρακτηριστεί ‘τώρα περισσότερο από ποτέ’. Η ευαισθησία αυτού του επιπέδου κάνει τους περισσότερους ανθρώπους να κοιτάξουν μέσα τους και να στοχαστούν με αγάπη πάνω στην αδελφικότητα των λαών, τη συμπληρωματικότητα των πραγμάτων, και να χρησιμοποιήσουν αυτές τις περιόδους κρίσης ως καθρέφτη για να δικά τους προσωπικά και εσωτερικά προβλήματα, να νιώσουν με συμπόνια τα βάσανα του κόσμου, και τον πόνο της μοναξιάς και της αποξένωσης μέσα τους.

 Σε αυτό το επίπεδο το άτομο μπορεί να χρησιμοποιήσει τα χαρακτηριστικά των προηγούμενων επιπέδων προς όφελός του. Η άσκηση της αστυνόμευσης και άμυνας/επίθεσης περνά στα χέρια των πιο λογικών και σοφών και ο πολιτισμός σώζεται από τη βαρβαρότητα. Στο Ζεν λένε πως ο καλύτερος αγώνας είναι το να μην πολεμήσεις αλλά αυτό δε σημαίνει πως οι δάσκαλοι δε θα τραβήξουν το σπαθί τους όταν χρειαστεί. Το ποσοστό πληθυσμού είναι 10% και εξουσίας 15%.

Επίπεδο 7.  Όταν το άτομο καταφέρει πραγματικά να έχει μια ολοκληρωτική προσέγγιση και οπτική, να δει δηλαδή όλα τα προηγούμενα επίπεδα μαζί, το καθένα γι’ αυτό που είναι, τότε βρίσκεται στο επόμενο επίπεδο της συνειδητότητας (‘κίτρινη μέμε’). Ο τίτλος που μπορούμε να δώσουμε στην απόκρισή τους είναι ‘η ισορροπία του όλου’, διότι όταν φτάσει κάποιος και μπορεί να δει το όλο φάσμα των αποκρίσεων από τα μέχρι τώρα επίπεδα, φτάνει ταυτόχρονα και στη διαπίστωση πως η πραγματικότητα είναι αυτό το δυναμικό και ρευστό σύνολο και όχι ένα μεμονωμένο κομμάτι. Ολοκληρωμένη πραγματικότητα είναι αυτή που συμπεριλαμβάνει όλα τα επίπεδα, αφού ο κόσμος βρίσκεται σε όλα αυτά.

 Η ιστοριογραφία μάς έχει δείξει πως δεν υπάρχει ένας σωστός τρόπος για να βλέπουμε τα πράγματα αλλά πολλές ερμηνείες που εξαρτώνται από το επίπεδο συνειδητότητας που βρίσκεται ο κάθε ερμηνευτής. Καθεμία από τις μέμες- τα αναπτυξιακά αυτά κύματα/στάδια/επίπεδα της συνειδητότητας- έχουν όλα κάτι σημαντικό να πουν πάνω στο φλέγον ερώτημα των αιτιών και των κατηγοριών αυτής της παγκόσμιας κρίσης. Επίσης, σε αυτό το επίπεδο κατανοούμε πως το βάρος που πρέπει να δώσουμε στην κάθε ερμηνεία υπολογίζεται καλύτερα όταν φτάσουμε οι ίδιοι στη διευρυμένη ενόραση, στην οποία συμπεριλαμβάνονται και οι τέσσερις θεμελιώδεις διαστάσεις κάθε φαινομένου (προθεσιακό, συμπεριφορικό, πολιτισμικό, κοινωνικό) αλλά και όταν φτάσουμε σε μία βαθύτερη επίγνωση του επόμενου και ανώτατου επιπέδου (μη-δυϊκού, Νο.8). Τέλος, ο γενεαλογικός πλουραλισμός με την υποστήριξη εκτενούς έρευνας μάς έχει δείξει πως τα ανώτερα επίπεδα είναι αντικειμενικά και υποκειμενικά καλύτερα (με την έννοια πως αφομοιώνουν, ενσωματώνουν, συμπεριλαμβάνουν και μετουσιώνουν/μεταμορφώνουν περισσότερα από ότι προηγούμενα επίπεδα). Το κοσμοκεντρικό επίπεδο είναι καλύτερο του εθνοκεντρικού που είναι καλύτερο του εγωκεντρικού.

Σχετικά με τις αιτίες, όλοι συμφωνούν πως μέρος του πηγαίνει σε όλες τις ακραίες, εξτρεμιστικές εκδηλώσεις ανά τον κόσμο (τρομοκρατία, αυταρχικά καθεστώτα, εθνικισμός, φονταμενταλισμός, φανατισμός, κ.λπ.). Κοιτάζοντας τις αιτίες και τα κίνητρα πίσω από την κρίση σε όλα τα επίπεδα πρέπει να συμπεριλάβουμε (όπως είδαμε και πιο πάνω) και τις τέσσερις διαστάσεις του φαινομένου. Στο συλλογικό-εξωτερικό μπορούμε να δούμε τη μεγάλη οικονομική καταπίεση, στο συλλογικό-εσωτερικό μια πολιτισμική δυσκαμψία απέναντι στην μοντερνικότητα, στο ατομικό-εξωτερικό παρατηρούμε τις έντονες βιοχημικές μεταπτώσεις δοπαμίνης και σεροτονίνης (και ό,τι άλλο) και στο ατομικό-εσωτερικό μια παθολογία στην ψυχολογία του 3ου επιπέδου πυροδοτούμενη από μία διαστρεβλωμένη ιδεολογία του 4ου επιπέδου. Το βασικό ερώτημα όμως που τίθεται εδώ είναι το κατά πόσο και πώς συνδέεται αυτή η τετράπλευρη παθολογία με τον παγκόσμιο δυτικό καπιταλισμό και την ηγεμονική παγκοσμιοποίηση. Καταλαβαίνουμε εδώ πως μπαίνουμε στα χωράφια της πολιτικής και δε θα μπορούσαμε να προσεγγίσουμε αυτό το πολύπλοκο ζήτημα χωρίς μια ολοκληρωτική οπτική της πολιτικής θεωρίας των φιλελεύθερων και των συντηρητικών, την οποία έχει αναπτύξει σε διάφορα κεφάλαια ο Wilber και είναι μια από τις κύριες θέσεις του Ολοκληρωτικού Ινστιτούτου. Ίσως το ενδιαφέρον εδώ θα ήταν να δούμε το πώς όλα τα παραπάνω σχετίζονται με την πολιτική θεωρία, που όμως δε θα αναλύσουμε εδώ.

 

Επίπεδο 8:  Στο τελευταίο και ανώτερο αυτό επίπεδο της συνειδητότητας (‘τιρκουάζ μέμε’) συναντάμε την πνευματική απόκριση στην κρίση και έτσι ο τίτλος που θα τη χαρακτήριζε είναι ‘παγκόσμια ψυχή’. Η ψυχο-πνευματική διάσταση αυτού του επιπέδου μπορεί να διαχωριστεί σε τέσσερα επιμέρους στάδια-επίπεδα: ψυχικό, λεπτοφυές, αιτιατό και μη-δυϊκό. Το καθένα έχει μια απόκριση σε αυτή την παγκόσμια κρίση. Εδώ όμως πρέπει να κλείσουμε τα μάτια, να ησυχάσουμε τον ορθολογικό, γραμμικό, τελεσίδικο νου, να χαλαρώσουμε την αναπνοή και το σώμα, και να στοχαστούμε με περισυλλογή, βαθύτερη κατανόηση και διευρυμένη αγάπη. 

Στο ψυχικό επίπεδο ξεπερνάμε την απλή ιδέα που έχουμε για μια πιθανή κοσμική ενότητα και φτάνουμε να βιώσουμε με μία άμεση εμπειρία αυτήν ακριβώς την ενότητα και πληρότητα του κόσμου. Μια βαθύτερη ενόραση μάς πλημμυρίζει, πως αυτά που βλέπουμε ως καλό και κακό είναι απλώς κομμάτια που συμπληρώνουν το παζλ, εξίσου απαραίτητα για την εκδήλωση της κάθε πραγματικότητας, ακριβώς όπως ένας πίνακας ή μια εικόνα έχει φωτεινά και σκοτεινά σημεία για να διακρίνεται εύκολα. Είναι η βαθύτερη και βιωματική αναγνώριση πως σε αυτή τη ζωή υπάρχει μαζί και χαρά και λύπη, και ευτυχία και δυστυχία, όπως ακριβώς υπάρχει και ζωή και θάνατος και δεν μπορεί να υπάρξει το ένα δίχως το άλλο. Κάθε στιγμή γεννιόμαστε και κάθε στιγμή πεθαίνουμε!

 Τα άτομα που βρίσκονται στα προηγούμενα επίπεδα συνειδητότητας κάνουν τα πάντα  στη ζωή τους με τους συμβατικούς τρόπους για να βρουν την ευτυχία προσπαθώντας σκληρά να κρατούν τη χαρά έναντι του πόνου, τη ζωή έναντι του θανάτου, το καλό έναντι του κακού, την υγεία έναντι της ασθένειας. Η ατραπός των μυστών, όμως, είναι ο εναγκαλισμός όλων των αντιθέτων σε μία ευρύτερη ενότητα, το συνειδητό παιχνίδισμα μεταξύ των αντιθέτων σε μία ερωτική συνένωση. Με αυτή την έννοια λέγεται από τις μυστικιστικές παραδόσεις πως ο φωτισμένος νους απελευθερώνεται από τον ‘καρμικό νόμο’ αυτών των δυϊσμών.

Βλέπουμε, λοιπόν, πως η μεγαλύτερη και πιο κρυφή ευτυχία δε βρίσκεται στην κατάληψη της θετικής πλευράς των αντιθέτων έναντι της αρνητικής, αλλά στο μυστήριο αυτό κοσμικό παιχνίδι μεταξύ τους. Καθώς αγωνιζόμαστε (όπως είδαμε στα προηγούμενα επίπεδα) να μειώσουμε το κακό- και σίγουρα έτσι πρέπει- καθώς τιμωρούμε το κακό- και αναμφισβήτητα έτσι πρέπει- και καθώς δουλεύουμε ασταμάτητα να κάνουμε το σωστό- και πράγματι έτσι οφείλουμε- υπάρχει επιπλέον σε αυτό το επίπεδο η ιδιαίτερη αίσθηση πως ο κόσμος είναι παρόλ’ αύτα κατά βάθος εντάξει! Τα άτομα όμως που δεν έχουν βιώσει αυτή την άμεση και εσωτερική εμπειρία της ενότητας/πληρότητας, που ονομάζεται κοσμική διεύρυνση της συνειδητότητας, μπερδεύονται και δυσκολεύονται σε αυτό το σημείο.

 Δεν αναστατώνεσαι μόνο από την κατάσταση της παγκόσμιας κρίσης, δε θρηνείς μόνο τα θύματα των τρομοκρατικών ενεργειών και του πολέμου, αλλά νιώθεις τον πόνο για ολόκληρη της ανθρωπότητας, κλαις με όλη σου την καρδιά για όποια ψυχή βρέθηκε σε αυτή τη γη και χάθηκε, παρακαλάς ικετεύοντας το Θεό να τα κάνει όλα να σταματήσουν. Παραδόξως όμως μέσα σε αυτόν τον τρομακτικό και τραγικό πόνο νιώθεις ταυτόχρονα μια σιωπηλή ευδαιμονία πως τα πάντα είναι εντάξει ακριβώς όπως είναι, και αυτό το αίσθημα της πληρότητας της Ύπαρξης σε συντροφεύει διαρκώς. Το βάρος της θρησκευτικής ευσυνειδησίας στο παρελθόν και η πίεση της πολιτικής ορθότητας στο παρόν κάνουν τον κόσμο να διστάζει να εκφράσει αυτό το παράδοξο αλλά ειλικρινές συναίσθημα. Τα συμπονετικά σου δάκρυα και τα εμπαθητικά βάσανα αγκαλιάζονται από την απέραντη ασφάλεια που σου δίνει η παγκόσμια ψυχή. Αφού είσαι ένα με τα πάντα, μπορείς να νιώσεις και να κατανοήσεις και όλη την οργή των αδικημένων και όλων όσων είχαν τραγικές απώλειες. Μπορείς να τα αφήσεις όλα αυτά να σε γεμίσουν, γιατί εσύ είσαι ένα με όλα αυτά! Μέσα σε αυτή τη διάσταση, πώς είναι δυνατόν να είσαι μόνον Αμερικανός ή μόνον τρομοκράτης; Η οργή των μεν και η απόγνωση των δε συναντιόνται όλα στην κοσμική καρδιά. Αυτό όμως δε σημαίνει πως δεν μπορείς να ξεχωρίσεις το σχετικό καλό από το σχετικό κακό και ότι δεν μπορείς να πάρεις την αποφασιστική θέση που θα γεφυρώσει το χάσμα. Ποσοστό πληθυσμού 0,1% και εξουσίας 1%.

 

Προς μία ολοκληρωτική απόκριση:

 

Σε  αυτό το σημείο, πριν προχωρήσουμε στα υπόλοιπα τρία πνευματικά επίπεδα, μπορούμε να κοιτάξουμε ποια θα ήταν η ολοκληρωτική απόκριση στην παγκόσμια κρίση του πολέμου, της τρομοκρατίας, και των εξτρεμιστικών φαινομένων. Με αυτή την παύση από το πνευματικό επίπεδο μπορούμε να δούμε και το βασικό ερώτημα που έρχεται στα άτομα των προηγούμενων επιπέδων: πώς μπορεί πρακτικά κάτι τέτοιο να βοηθήσει την κατάσταση και πώς μεταφράζεται σε συγκεκριμένη πράξη; Όπως διαπιστώνουμε στο 7ο επίπεδο ότι η υγεία ολόκληρης της εξέλιξης του ανθρώπου βρίσκεται στο σεβασμό και την αφομοίωση όλων των επιπέδων, έτσι και στο 8ο επίπεδο βλέπουμε πως η βιωματική εμπειρία της ενότητας/πληρότητας ενισχύει και δυναμώνει την κύρια αυτή κατεύθυνση- αυτό που έχει ονομαστεί η ‘κύρια κατεύθυνση ολοκλήρωσης της σπειροειδούς εξέλιξης του ανθρώπου’. Η πρακτική σοφία και η ηθική διαίσθηση αυτής της κατεύθυνσης δεν είναι μια απλή απάντηση εν όψει της πολυπλοκότητας της σύγχρονης ζωής. Η βασική θεωρητική θέση όμως λέει πως πρέπει να προστατεύσουμε και να προωθήσουμε το μεγαλύτερο εύρος (όπως είδαμε στο επίπεδο 7) μαζί με το μεγαλύτερο βάθος (όπως είδαμε στο επίπεδο 8). Τα δύο αυτά ανώτερα επίπεδα της συνειδητότητας, με άλλα λόγια, μάς δίνουν τις ηθικές αρχές και την πνευματική επίγνωση για να συνθέσουμε μια απόκριση που θα συμπεριλαμβάνει την ουσία και την αλήθεια που βρίσκεται μέσα σε όλα τα προηγούμενα επίπεδα, πίσω από κάθε παθολογία, και στο βάθος κάθε ανθρώπου. Συνοψίζοντας, λοιπόν, το κάθε επίπεδο έχει τα εξής ευδιάκριτα και ξεχωριστά χαρακτηριστικά στοιχεία:

Επίπεδο  1: φυσικές ανάγκες (νερό, τροφή, στέγη, ασφάλεια επιβίωσης).

Επίπεδο 2:  ζωτικές ανάγκες, εδραίωση συναισθηματικών δεσμών μεταξύ οικογένειας και 

                   φυλής, εθνικότητας, αναγνώριση συλλογικής ταυτότητας.

Επίπεδο 3:  έλεγχος μέσω της κυριαρχίας πάνω σε επαναστατικές, εξτρεμιστικές ομάδες.

Επίπεδο 4:  ανάγκη σταθερότητας, σιγουριάς (όχι φυσικές όπως στο επίπεδο 1, αλλά αξιών  

                    και αρχών), διασφάλιση των κεκτημένων δικαιωμάτων του ανθρώπου για

                    ελευθερία, ισότητα,κ.λπ και εξουδετέρωση όποιας απειλής αυτών.

Επίπεδο 5:  ανάγκη για ατομική έκφραση, βελτίωση, κατόρθωμα, αριστεία, κέρδος, άνθιση

                   πολιτισμού, δημοκρατία, ελεύθερη αγορά και εμπόριο.

Επίπεδο  6: ανάγκη για ενδιαφέρον, περίθαλψη, μοίρασμα, υποκειμενικό δέσιμο κοινοτήτων,

                   συμμετοχή στα κοινά, τιμώ την ποικιλομορφία των απόψεων, αγάπη στον

                    πλησίον, ευαισθησία.

Επίπεδο 7:  συνειδητοποίηση όλων των προηγουμένων, αντιμετώπισή τους ως μέρη ενός

                   ενιαίου συνόλου, υποστήριξη και προώθηση της υγείας ολόκληρης της σπείρας

                   της εξέλιξης (η κύρια κατεύθυνση μεγαλύτερου εύρους- μεγαλύτερου βάθους).

Επίπεδο 8: Μέσα από τη βασική αίσθηση πως όλα είναι εντάξει στον κόσμο και τα πάντα

                     εκδηλώνονται ακριβώς ως έχουν, δουλεύω σκληρά για να υποστηρίξω την κύρια

                     κατεύθυνση. Δε μένω άπραγος μεταξύ καλού και κακού, αλλά μετουσιώνω και

                     τα δύο μέσα μου σε ένα ανώτερο καλό.

 

Εδώ, βέβαια, τίθεται και το φλέγον ζήτημα του αν πρέπει να επέμβουν στρατιωτικά οι δυτικές συμμαχίες, όπου υπάρχουν τα ακραία απειλητικά φαινόμενα και κατά πόσο μπορεί να νομιμοποιηθεί διεθνώς μια τέτοια πράξη. Ένα θέμα που το Ολοκληρωτικό Ινστιτούτο προσπαθεί να προσεγγίσει με την Ολοκληρωτική Διπλωματία. Είναι όμως πέρα από τα όρια αυτού του άρθρου. Η παρούσα ανάλυση απλά βοηθάει να δούμε από πού προέρχεται η κάθε απόκριση που βλέπουμε να εκδηλώνεται ανά τον κόσμο. Παραμένει βέβαια το θέμα των δημογραφικών στατιστικών, όπου βλέπουμε  το συντριπτικό 98% του πληθυσμού να μη βρίσκεται στο επίπεδο 7 και 8 και επομένως, να έχει θεμελιώδη δυσκολία στο να μπορεί να κατανοήσει την ολοκληρωτική προσέγγιση. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η ανάλυση, οι επεξηγήσεις και η κριτική του Wilber επικεντρώνονται κατά το μεγαλύτερο μέρος τους στο επίπεδο 6, αφού είναι το επίπεδο το οποίο είναι έτοιμο να κάνει το κβαντικό βήμα στα ανώτερα πνευματικά και έχοντας το σημαντικό ποσοστό 10% του πληθυσμού σημαίνει πως ένας αρκετά μεγάλος αριθμός ατόμων μπορεί από στιγμή σε στιγμή να αφυπνιστεί αυθεντικά στις ανώτερες πνευματικές διαστάσεις που θα σήμαινε μια έκρηξη από το 1,1% στο 11,1%.

Όλα τα παραπάνω μιλούν περισσότερο για τις συλλογικές αποκρίσεις και κλείνοντας θα εστιάσουμε την προσοχή μας στην ατομική-προσωπική απόκριση του καθενός μας. Η παρότρυνση είναι η εξής: ξεκίνησε με το να παρατηρήσεις τη δική σου, αυθόρμητη, άμεση απόκριση σε αυτή την κρίση και με ειλικρίνεια διαπίστωσε σε ποιο επίπεδο του φάσματος της συνειδητότητας βρίσκεσαι. Όποιο κι αν είναι, δέξου το, αναγνώρισέ το, νιώσε το, μείνε με αυτό για λίγο και τίμησέ το. Ύστερα προσπάθησε να νιώσεις πέρα από αυτό και να πας βήμα βήμα στα επόμενα επίπεδα ανυψώνοντας και διευρύνοντας τη συνειδητότητά σου με τη μέθοδο του ‘υπερβαίνω και συμπεριλαμβάνω’.

 

Η ατομική, υπέρτατη, απόλυτη, μη-δυϊκή, θεία φωνή μέσα μας:

(Τα υπόλοιπα τρία ανώτερα πνευματικά επίπεδα)

 

Περνάμε από το ψυχικό στο λεπτοφυές όταν βιώσουμε με την άμεση εμπειρία μας πως όλα τα παραπάνω πηγάζουν από την ίδια Θεϊκή Πηγή, η οποία είναι και το υπόβαθρο, το θεμέλιο και η βάση όλου του εκδηλωμένου κόσμου. Γι’ αυτό και λέμε πως περνάμε από το φυσικό στο θεϊκό μυστικισμό. Κατανοούμε βαθιά πως πίσω από τη φύση, πίσω από τον πολιτισμό και τον κόσμο βρίσκεται το θείο, το οποίο εκδηλώνεται στην αδρή του μορφή. Το μυστικό λοιπόν που σου ψιθυρίζεται στη σιωπή της στοχαστικής περισυλλογής σου είναι πως ο Θεός βρίσκεται μέσα σου! Πίσω από τα εγκόσμια ανοίγεται το ατάραχο, ακτινοβόλο ρεύμα του κόσμου ως μια κινητήρια δύναμη του έρωτος που προσδοκά τον ολοκληρωτικό εναγκαλισμό του ‘εγώ είμαι’. Σελίδα για εκτύπωση Στείλτε το σε ένα φίλο


Προηγούμενο
Κορυφή Επόμενο


 
Powered by © e4U e4u.gr 1997-2008