DIODOS.info
Όνομα Χρήστη:

Κωδικός:


Lost Password?

Register now!
 

 

 

 

 

Αναπνοη

 

Η άγνωστη δική μας δύναμη

 

 


Του Στάθη Λάζαρη

 

 

Η αναπνοή είναι η πιο ουσιαστική, η πιο ζωτική λειτουργία του οργανισμού, λειτουρ­γία ανεκτίμητης αξίας για τον άνθρωπο. Επη­ρεάζει καθοριστικά την υγεία και τη ζωντά­νια μας, επηρεάζει άμεσα τα συναισθήματά μας και τον τρόπο με τον οποίο τα νιώθουμε.

Όσοι ακολουθούν το δρόμο της πνευματικής έρευνας γνωρίζουν  πόση σημασία έχει η ανα­πνοή και για την πνευματική εξέλιξη.

Η τεράστια σημασία της τονίζεται με ιδιαίτερα χαρακτηριστικό τρόπο στα ιερά βιβλία όλων των θρησκειών. Ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο από πηλό και έδωσε σ' αυτόν ζωή με την πνοή του.

Γεννιόμαστε με μία εισπνοή και πεθαί­νουμε με μία εκπνοή...

Η αναπνοή είναι η πρώτη και η τελευταία λει­τουργία του σώματος και της ψυχής του ανθρώ­που, αλλά και όλων των οργανισμών. Η λειτουργία της όλοι ξέρουμε πως γίνεται από τους πνεύμονες και κάποιους μύες, σύμφωνα με τους κανόνες της φυσικής και πιο συγκεκριμένα, της μηχανικής.

Ουσιαστικά, όμως, πρόκειται για μία εσω­τερική λειτουργία μέσω της οποίας ο οργανισμός παίρνει και δίνει σε όλα τα επίπεδα. Στο ορ­γανικό επίπεδο «παίρνει» οξυγόνο και «δίνει» διο­ξείδιο του άνθρακα. Και στο ψυχολογικό επίπεδο, όμως,  η αναπνοή παίζει ανάλογο ρόλο. Είναι το πρότυπο, το μοντέλο του «παίρνω» και «δίνω», του «επικοι­νωνώ» και «συσχετίζομαι» με τον κόσμο γύρω μου, αλλά από βαθιά μέσα μου και με τρόπο ουσια­στικό, άμεσο και αυθόρμητο.

Κατανοώντας την εσωτερική λειτουργία της αναπνοής μπορούμε, πλέον, να καταλάβουμε βιωματικά ότι η αναπνοή είναι ο φορέας της Βιο-Ενέργειας, της Δύναμης της Ζωής όπως αυτή υπάρχει και εκφράζεται γύρω μας. Γι’ αυτούς τους λόγους στα περισσότερα συ­στήματα που στοχεύουν στην εξέλιξη του ανθρώπου (π.χ. γιόγκα), από την αρχαιότητα μέχρι και τις πιο σύγχρο­νες ψυχοθεραπευτικές μεθόδους, δίνεται ιδιαί­τερη έμφαση στην απελευθέρωση της αναπνοής από τα διάφορα μπλοκαρίσματα που συνήθως υπάρχουν.

 

Περιγραφή της φυσικής αναπνοής

 

Ας εξετάσουμε, τώρα, πώς είναι η ανεμπόδιστη, φυσική αναπνοή, καθώς και τους λόγους για τους οποίους μπλοκάρει.

Η φυσική, ελεύθερη αναπνοή γίνεται από μόνη της, αυθόρμητα και φυσικά, χωρίς προσ­πάθεια, κόπο ή σκέψη. Είναι μία ακούσια λει­τουργία του οργανισμού. Παρατηρώντας ένα βρέφος ή ένα ζώο διαπιστώνουμε πως απλώς ανα­πνέουν, χωρίς ποτέ να το σκεφτούν ή να προσπα­θήσουν γι’ αυτό.

Αναπνέουμε περίπου 1.000 φορές την ώρα, περίπου 20.000 φορές το 24ωρο. Είναι φανερό πως αν δεν αναπνέουμε άνετα και χωρίς προσ­πάθεια, θα σπαταλάμε τεράστιες ποσότητες ενέρ­γειας, απλώς και μόνο για να προσπαθήσουμε να αναπνεύσουμε. Στη φυσική, αντίθετα, αναπνοή έχουμε ένα παράθυρο ανοιχτό απ’ όπου μπαινο­βγαίνει ελεύθερα ο αέρας. Στην μπλοκαρισμένη αναπνοή κλείνουμε το παράθυρο και τοποθε­τούμε έναν εξαεριστήρα που καταναλώνει ηλε­κτρική ενέργεια. Τι πιο απλό από το να ξανανοίξουμε το παρά­θυρο και να αποκατασταθεί η φυσική τάξη των πραγμάτων! Αυτός ακριβώς είναι και ο στόχος αυ­τού του άρθρου.

Η φυσική, ελεύθερη αναπνοή είναι πλήρης. Απλώνεται παντού, σε όλο τον κορμό: στο στήθος και  στην κοιλιά, πίσω στην πλάτη και στη μέση, στα πλευρά δεξιά και αριστερά, στο επάνω μέρος του κορμού μέχρι τους ώμους και κάτω μέχρι τη λεκάνη, τους γοφούς και τα γεννητικά όργανα.

Η εικόνα ενός μπαλονιού βοηθάει να κατα­νοήσουμε αυτό το χαρακτηριστικό της ελεύθερης αναπνοής. Το μπαλόνι, όταν φουσκώνει, φου­σκώνει ομοιόμορφα προς όλες τις κατευθύνσεις, χωρίς διαχωρισμούς. Επιπλέον, η ελεύθερη αναπνοή έχει ζωντανό παλμό, αυθορμητισμό και ρυθμό. Αυτό μπορούμε να το διαπιστώσουμε  αν παρατηρήσουμε μία γάτα όταν αναπαύεται ή τα πουλιά όταν κελαηδούν. Ο παλμός τους είναι πάντα έντονος και ρυθμικός.

Η ελεύθερη αναπνοή θα μπορούσε, επίσης, να παρομοιαστεί με τον παλμό ενός ακορ­ντεόν, το οποίο φουσκώνει και ξεφουσκώνει με άνεση και έτσι εκφράζεται συνέχεια αποδίδοντας τη με­λωδία. Το ακορντεόν στα χέρια ενός επιδέξιου μουσικού είναι ένας ζωντανός παλμός. Οι πιο πολλοί από μας δε γνωρίζουμε καν ότι η αναπνοή μας δε διαθέτει πια αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά.

Όλοι όμως, ασυναίσθητα, γνωρίζουμε και χρησι­μοποιούμε εκφράσεις όπως: «μου κόπηκε η ανα­πνοή», «κράτησε την αναπνοή του», και αρκετά παρόμοια. Όλοι ξέρουμε πως μερικές από τις πιο συχνές σύγχρονες παθήσεις είναι η δύ­σπνοια, το άσθμα - το αλλεργικό κυρίως - η σπα­στική βρογχίτιδα και γενικά πολλές ασθένειες, κυρίως ψυχοσωματικές, του αναπνευστικού συ­στήματος.

Όλοι γνωρίζουμε πως όταν πρόκειται να αντι­μετωπίσουμε μια σοβαρή κατάσταση ή ένα επώ­δυνο γεγονός παίρνουμε μια «βαθιά ανάσα». Ίσως θα έπρεπε να αναρωτηθούμε, γιατί ο σημερινός ενήλικας αντιμετωπίζει τόσα μπλοκαρίσματα και προβλήματα στην αναπνοή, αφού αρχικά ο οργα­νισμός — στα πρώτα χρόνια της ζωής — αναπνέει φυσικά, ελεύθερα και χωρίς προσπάθεια; Η απά­ντηση είναι κατηγορηματική από τις μοντέρνες ψυχολογικές προσεγγίσεις, αλλά και από την ψυ­χοσωματική Ιατρική: η αναπνοή είναι μια λει­τουργία που επηρεάζεται άμεσα και καθοριστικά από το στρες και είναι ευάλωτη σε βαθμό πολύ μεγαλύτερο απ’ ό,τι, συνήθως, φανταζόμαστε.

Από τη γέννηση μέχρι την ενηλικίωσή του, ο άνθρωπος αντιμετωπίζει πάρα πολλές αντιξοότη­τες, τις οποίες ο οργανισμός μας δεν μπορεί πά­ντα να επεξεργαστεί. Τα κατάλοιπα, τα σημεία που δεν μπορέσαμε να επεξεργαστούμε είναι αυτό που ονομάζουμε στρες. Ας εξετάσουμε, λοι­πόν, μερικές από τις «πηγές» του στρες και τα μπλοκαρίσματα που προκαλούνται.

Ένα βασικό στρεσάρισμα που ούτε καν υποψιαζόμαστε είναι η δύναμη της βαρύ­τητας. Ο άνθρωπος — σε αντίθεση με τα ζώα — στέκεται όρθιος ενάντια στη δύναμη της βαρύ­τητας. Αυτό το έχει καταφέρει αναπτύσσοντας ένα διαφορετικό είδος ισορροπίας με το μυϊκό και σκελετικό του σύστημα, που, όμως, είναι ευάλωτο στη δύναμη της βαρύτητας. Κατά κάποιον τρόπο δεν έχει ωριμάσει εξελικτικά αυτό το νέο είδος ισορροπίας και έτσι αποτελεί ακόμη πηγή στρες. Το πόσο πολύ η βαρύτητα επηρεάζει την ανα­πνοή φαίνεται από το γεγονός ότι όταν βρισκόμαστε στην ξαπλωτή θέση η αναπνοή μας είναι πιο άκοπη και εύκολη απ’ ότι στην όρθια θέση.

Ας εξετάσουμε τώρα έναν άλλο, πολύ σημαντικό στρεσογόνο παράγοντα, που ρίζα του έχει την παι­δική ηλικία και τον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί μαθαίνει να προ­σαρμόζεται στα εκάστοτε κοινωνικά δεδομένα.

Ένα παιδί βιώνει τα συναισθήματά του με πολύ έντονο και ολοκληρωτικό τρόπο. Τα συναι­σθήματα κυριολεκτικά το πλημμυρίζουν, είτε είναι θετικά είτε αρνητικά. Ο πόνος, η θλίψη, ο φόβος εκφράζονται και γίνονται εμφανέστατα σ’ όλο το σώμα και το πρόσωπο. Το ίδιο η χαρά, η τρυφε­ρότητα και η ζωντάνια. Ακτινοβολεί ολόκληρο ή παγώνει ολόκληρο, ανάλογα με αυτό που νιώθει, άσχετα με το αν η αιτία που προκαλεί το συναί­σθημα αυτό είναι, για τους ενήλικες, ουσιαστική ή επουσιώδης, «καλή ή κακή».

Οι περισσότεροι γονείς, αν και έχουν τη διά­θεση να επικοινωνήσουν και να βοηθήσουν το παιδί τους, δεν ξέρουν πώς να το κάνουν. Έτσι το παιδί πρέπει να αντιμετωπίσει μόνο του τα συναισθήματα που το πλημμυρίζουν, κυ­ρίως τα αρνητικά που προέρχονται από καταστά­σεις όπως: φόβοι (σκοτάδι, έντονοι θόρυβοι, άγνοια πολλών συνθηκών του περιβάλλοντος), απαγορεύσεις, αλλαγές περιβάλλοντος, στέρηση αγαπημένου προσώπου κ.λ. π.

Όταν σ’ αυτή την, ήδη, δύσκολη κατάσταση προσθέσουμε τις απαγορεύσεις και τις ενοχές γύρω από τα συναισθήματα και τις εκδηλώ­σεις τους (όπως π.χ. μην κλαις, μην κλοτσάς, μη φωνάξεις, μη φοβάσαι κ.λ π.) που υπάρ­χουν άπλετες γύρω μας στο σχολείο, στην οικογέ­νεια και γενικά στον κοινωνικό περίγυρο, μπο­ρούμε να καταλάβουμε ότι το μικρό παιδί, σ’ αυτά τα πρώτα χρόνια της προσαρμογής του στον κό­σμο, έρχεται συχνά μπροστά σε πραγματικά, τρα­γικά αδιέξοδα.

Ο μηχανισμός ασφάλειας του ανθρώπινου ορ­γανισμού, δηλαδή ο τρόπος αντιμετώπισης αυτών των αδιέξοδων, είναι η καταπίεση των συναισθη­μάτων του, μέσα από την εγκαθίδρυση εντάσεων και σφιξιμάτων σε όλο το σώμα. Το πρώτο πράγμα που μπλοκάρει είναι η αναπνοή...

Με το πέρασμα του χρόνου, το μικρό παιδί παύει να «κατακλύζε­ται» από τα συναισθήματά του και η ζωή του πλέον γίνεται πιο εύκολη. Οι μυϊκές εντάσεις είναι το τίμημα που πληρώνει για να μπορέσει να ξεπε­ράσει τα συναισθηματικά του αδιέξοδα.

Αυτός, όμως, ο μηχανισμός ασφάλειας, εκτός από τις αρνητικές πλευρές του, έχει και μια άλλη διάσταση: δίνει στον άνθρωπο τη δυνατό­τητα να μεταθέσει στο μέλλον τη διευθέτηση του συναισθηματικού του αδιεξόδου. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και όταν είμαστε ανα­γκασμένοι να δουλέψουμε σκληρά, πέρα από τα όριά μας. Ο οργανισμός αυτόματα παύει να αισθάνεται την κούραση που όμως —όπως συχνά λέμε - «βγαίνει» αργότερα, μετά το τέλος της εργα­σίας, όταν δε χρειάζεται πια να βρισκόμαστε σε υπερέ­νταση. Τότε, ο οργανισμός χρειάζεται ξεκούρα­ση.

Δυστυχώς όμως, οι περισσότεροι από μας δεν δίνουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία να «διευθε­τήσει» τελικά τα αδιέξοδα εκείνων των πρώτων χρόνων της ζωής και να επεξεργαστούμε το στρες που μας προκάλεσαν, δηλαδή να ξεκουρα­στούμε ψυχικά. Αντίθετα, συνεχίζουμε να ζούμε γεμάτοι ένταση και άγχος, καταβάλλοντας κόπο και προσπάθεια για καθετί που κάνουμε, μια και αυτό γίνεται έχοντας το σώμα σφιγμένο και την αναπνοή μας μπλοκα­ρισμένη.

Η ελευθερία, η φυσικότητα, η άνεση και η χαρά των παιδικών χρόνων είναι για μας και το σώμα μας μια μακρινή, νοσταλγική ανάμνηση. Παράλληλα στα χρόνια που ακολουθούν  προσθέτουμε και μόνιμα πια μπλοκαρίσματα μας καθώς επίσης  και το στρες που μας χαρακτηρίζει ως ενήλικες.

Το «παίρνω» και «δίνω» στις σχέσεις μας, ιδιαίτερα σης κοντινές, αντί να είναι πηγή ευχα­ρίστησης, πολλές φορές είναι επώδυνο και στρεσογόνο. Η πολύ έντονη επιθυμία ενός υλικού ή συναισθηματικού αγαθού, το αίσθημα ότι μας αδικούν, μας χρησιμοποιούν και μας απορρί­πτουν ή ότι μας πιέζουν να δώσουμε κάτι που δε θέλουμε είναι μόνο μερικά παραδείγματα των ποικιλόμορφων καταστάσεων που μας προκαλούν έντονο στρες. Καταστάσεις, όμως, τόσο συχνές στις δια­προσωπικές μας σχέσεις...

Είναι παρατηρημένο ότι όταν βρισκόμαστε  σε μία σχετικά δύσκολη κατάσταση, το σώμα σφίγγεται άμεσα, αυτόματα και ακαριαία και «μικραίνει» η ήδη μπλοκαρισμένη ανα­πνοή. Σφίγγεται και μπλοκάρει πριν καν προλάβουμε να το συνειδητοποιήσουμε. Αν προσθέσουμε και τις αντιξοό­τητες στις διαπροσωπικές μας σχέσεις,  όλες τις μικρές και μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε, τις ευθύνες, τις επαγγελματι­κές υποχρεώσεις, τα οικονομικά προβλήματα, το γρήγορο ρυθμό της σημερινής εποχής, καταλα­βαίνουμε πόση ένταση συσσωρεύεται στον οργα­νισμό καθημερινά. Ως πότε όμως μπορεί ο οργανισμός μας ν’ αντέχει στην υπερένταση; Σίγουρα όχι για πάντα...Και όμως, εμείς συνεχίζουμε ακάθεκτοι και χωρίς πολλή σκέ­ψη την πορεία μας, αγνοώντας ότι η αντοχή που έχουμε δεν είναι ανεξάντλητη. Ο ανθρώπινος οργανισμός έχει σίγουρα κάποια όρια. Οι ψυχοσωματικές διαταραχές,  το μεγάλο πρόβλημα της εποχής μας, είναι σαφώς αποτέλεσμα της αδιάκοπης υπερέντασης, της αδιαφορίας μας να επεξεργαστούμε τις χρόνιες εντάσεις που κάθε μέρα συσσωρεύουν όλο και πε­ρισσότερη πίεση.

 

Ο μηχανισμός της φυσικής αναπνοής

 

Κεντρικό ρόλο στο μηχανισμό της αναπνοής παίζει το διάφραγμα, ένας από τους σημαντικότε­ρους μύες του ανθρώπινου σώματος. Το διά­φραγμα βρίσκεται στο ύψος των κάτω πλευρών και είναι εγκάρσιο στο σώμα. Δηλαδή «κόβει» το σώμα σε δύο μέρη, το πάνω και το κάτω. Το διά­φραγμα έχει σχήμα θόλου με την καμπύλη προς τα πάνω. Οι απολήξεις του «πιάνουν» στο εσωτε­ρικό μέρος των πλευρών και της σπονδυλικής στήλης. Στο ψυχολογικό επίπεδο αυτά τα δύο μέρη αντιπροσωπεύουν δύο διαφορετικές πλευρές του ανθρώπου. Στο επάνω μισό μέρος αντανακλάται ο κοι­νωνικός μας εαυτός και η εικόνα που προβάλ­λουμε προς τα έξω. Το κάτω μέρος εκφράζει την ενστικτώδη πλευρά μας και τα έντονα συναισθή­ματα. Στην εισπνοή το διάφραγμα συστέλλεται και το θολωτό του σχήμα γίνεται σχεδόν επίπεδο. Έτσι αυξάνεται σημαντικά ο όγκος του θώρακα και ταυτόχρονα μειώνεται η εσωτερική πίεση σε σχέση με την εξωτερική. Ο αέρας λοιπόν, λόγω της διαφοράς πίεσης, εισέρχεται γεμίζοντας τους πνεύμονες, οι οποίοι καταλαμ­βάνουν τον αυξημένο χώρο. Έτσι συντελείται η ει­σπνοή. Στην εκπνοή το διάφραγμα χαλαρώνει, ξανα­παίρνει το θολωτό του σχήμα και έτσι οι πνεύμονες συμπιέζο­νται. Ο αέρας αναγκάζεται να βγει προς τα έξω και έτσι έχουμε την εκπνοή. Στην εισπνοή, παράλληλα με την κίνηση του διαφράγματος, συμμετέχουν και οι μύες που βρίσκονται ανάμεσα στα πλευρά. Οι μύες αυτοί βοη­θούν ώστε τα πλευρά ν' ανοίξουν προς όλες τις κατευθύνσεις και να ανασηκωθούν ελαφρώς προς τα επάνω. Ταυτόχρονα το στέρνο ανασηκώ­νεται και «ανοίγει» προς τα έξω.

Σε φυσιολογικές συνθήκες, η συμμετοχή των πλευρι­κών μυών είναι μικρή και αυτό συμβαίνει, γιατί η κίνηση του διαφράγματος από μόνη της δίνει το μεγαλύ­τερο δυνατό αποτέλεσμα με τον μικρότερο ανα­γκαίο κόπο. Όταν όμως έχουμε ανάγκη από περισσότερη ενέργεια, π.χ. για να τρέξουμε, να σηκώσουμε ένα βάρος ή ακόμα για να τσακωθούμε, τότε οι πλευ­ρικοί μύες συμμετέχουν πλήρως. Σε ακραίες περι­πτώσεις συμμετέχουν και οι θωρακικοί, οι τραεζοειδείς και οι στερνοκλειδομαστοειδείς μύες.

Συστηματική βελτίωση των αναπνοής

Η μπλοκαρισμένη αναπνοή, ουσιαστι­κά, είναι κάτι σαν... λανθασμένη ανα­πνευστική συνήθεια, δηλαδή λανθα­σμένη χρήση των αναπνευστικών μυών. Οι περισσότεροι από μας χρησιμοποιούν κατ’ αποκλειστικότητα ορισμένους μύες και έτσι μέ­νουν ακινητοποιημένοι οι υπόλοιποι. Είναι λοιπόν μόνιμα σφιγμένοι ή έχουν χαμηλό μυϊκό τόνο, συνεπώς είναι μόνιμα αδύναμοι. Για παράδειγμα, κάποιος που αναπνέει μόνο με το στήθος κρατώντας σφιγμένη την κοιλιά, χρησιμο­ποιεί μόνο τους πλευρικούς και θωρακικούς μύες έχοντας σφιγμένο το διάφραγμα. Σε άλλες περι­πτώσεις, οι μύες χρησιμοποιούνται χωρίς κανένα συντονισμό, όπως για παράδειγμα κάποιος που όταν εισπνέει ρουφάει και σφίγγει την κοιλιά του αντί να την αφήσει ελεύθερη να διευρυνθεί. Χρειάζεται λοιπόν να κινητοποιήσουμε και να συντονίσουμε τους μύες για να βελτιώσουμε την αναπνοή, να επαναφέρουμε την ολικότητά της και να ελευθερώσουμε τον παλμό της.

Αυτό επιτυγχάνεται με τους εξής τρόπους:

α) Κινητοποίηση και χαλαρή γυμναστική των αναπνευστικών μυών, έτσι ώστε να επαναδραστηριοποιηθούν και σιγά σιγά να συντονιστούν.

β) Ανακατανομή της μπλοκαρισμένης ενέργειας, κάτι που γίνεται παράλληλα με τη σταδιακή βελτίωση της αναπνοής

γ) Συνειδητοποίηση της διαδικασίας της αναπνοής (και της εσωτερικής λειτουργίας της).

Πού βοηθάνε οι σωστές αναπνευστικές ασκήσεις;

Οι αναπνευστικές ασκήσεις μπορούν να βοη­θήσουν το σύγχρονο άνθρωπο σε πολλούς το­μείς πέρα από τη βελτίωση και απελευθέρωση της αναπνοής, την ψυχοσωματική χαλάρωση, την ενεργειακή εξισορρόπηση και την επεξεργασία του συσσωρευμένου στρες.

ΥΓΕΙΑ

Τον βοηθούν στην πρόληψη και προαγωγή της υγείας του. Σύμφωνα με επιστημονικές έρευ­νες,* οι αναπνευστικές ασκήσεις βοηθούν αποτε­λεσματικά στην πρόληψη σοβαρών ασθενειών, όπως η αρτηριοσκλήρωση και ενισχύουν σημα­ντικά το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού. Πρόσφατες έρευνες** αναφέρουν υψηλά ποσο­στά επιτυχίας στη θεραπεία ασθενών με ΑΙDS ή καρκίνο με τη μέθοδο της υπεροξυγόνωσης.

Η διευρυμένη κίνηση του διαφράγματος, που παρατηρείται στις αναπνευστικές ασκήσεις, μαλάσσει, χαλαρώνει και ενεργοποιεί τα εσωτερικά όργανα.

Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι περισ­σότερες ασθένειες είτε προέρχονται από την αδυναμία του ανοσοποιητικού συστήματος να αντι­δράσει αποτελεσματικά είτε είναι ασθένειες των εσωτερικών οργάνων, μπορούμε να αντιλη­φθούμε τη μεγάλη αξία που έχει η σωστή ανα­πνοή στην πρόληψη,  αλλά και στην προαγωγή της υγείας του οργανισμού μας. Τέλος, χρειάζεται να αναφέρουμε τη με­γάλη βοήθεια που προσφέρουν οι αναπνευστικές ασκήσεις στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της αϋπνίας και των αναπνευστικών προβλημάτων ψυχοσωματικής αιτίασης.

ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟΚΕΤΟΣ

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του το­κετού, η αναπνοή μπορεί πράγματι να προσ­φέρει πάρα πολλά στη γυναίκα, που, πρώτον, βλέπει την εγκυμοσύνη ως μία ιερή τελετουργία και όχι σαν μια μηχανική πράξη και που, δεύτερον, θέλει να συμμετάσχει ενεργητικά σ’ αυτή. Οι αναπνευστικές ασκήσεις θα βοηθήσουν, μεταξύ των άλλων, την καλύτερη ανάπτυξη του αγέννητου παιδιού και τη συνειδητή σύνδεση μαζί του, για την ασφαλέστερη διεξαγωγή της εγκυμοσύνης και για ανώδυνο τοκετό.

ΑΘΛΗΣΗ, ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ, ΣΠΟΡ

Οι αναπνευστικές ασκήσεις, εκτός από τα μοναδι­κά αποτελέσματά τους στην εκ βαθέων αναζωογόνηση του οργανισμού, συμβάλλουν στην αύξηση του μυϊκού τόνου και στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης συνολικότερα. Είναι ευ­νόητη η άμεση ωφέλεια που θα αποκομίσουν από αυτές όλοι όσοι ασχολούνται με την άθληση, τη γυμναστική και τα σπορ.

Στις πιο πολλές κλασικές προσεγγίσεις για τη <SPAN style="FONT-SIZE: 11pt; COLOR: black; mso-ansi-languag



 
Powered by © e4U e4u.gr 1997-2008